Η Ιταλίδα πρωθυπουργός, Τζόρτζια Μελόνι, έκανε αναφορά στην έναρξη λειτουργίας των ιταλικών κλειστών κέντρων για αιτούντες άσυλο στη βόρεια Αλβανία, επισημαίνοντας: «Άρχισαν να λειτουργούν τα δύο κέντρα στην Αλβανία, είμαστε πολύ ικανοποιημένοι. Πρόκειται για έναν καινούριο, θαρραλέο δρόμο, που μπορεί να ακολουθηθεί και από άλλες χώρες που βρίσκονται εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης». Ευχαρίστησε τον Αλβανό πρωθυπουργό Έντι Ράμα και την κυβέρνησή του για την υποστήριξή τους σε αυτή την πρωτοβουλία, μιλώντας στη Γερουσία της Ρώμης ενόψει του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου που θα πραγματοποιηθεί στις 17 και 18 Οκτωβρίου.
Αναφέρθηκε στη στάση της Ιταλίας στο ζήτημα της διαχείρισης των μεταναστευτικών ροών, σημειώνοντας ότι «η προσέγγιση της Ευρώπης στο μεταναστευτικό άλλαξε, χάρη και στην ιταλική συμβολή» και τόνισε πως «η Ιταλία έχει μετατραπεί σε πρότυπο προς μίμηση σε ό,τι αφορά την καταπολέμηση της παράνομης μετανάστευσης». Υπογράμμισε επίσης πως φέτος, συγκριτικά με το 2023, οι αποβιβάσεις παράτυπων μεταναστών μειώθηκαν κατά 60% και ότι άρχισε να μειώνεται ο αριθμός των θανάτων στη θάλασσα. Η Μελόνι τόνισε: «Ο μόνος τρόπος για να μην υπάρξουν άλλες τραγωδίες στη θάλασσα είναι να αποτραπούν οι αποβιβάσεις και να καταπολεμηθούν οι διακινητές που δρουν χωρίς ενδοιασμούς».
Η Ιταλίδα πρωθυπουργός ανέφερε επίσης πως «αρχίζοντας από το αυριανό Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, με πρωτοβουλία της Ιταλίας, θα οργανώνονται άτυπες συναντήσεις των χωρών της Ένωσης στις οποίες το μεταναστευτικό έχει τις μεγαλύτερες επιπτώσεις». Σήμερα έγινε γνωστό ότι με το πρώτο ταξίδι του πλοίου «Libra» του ιταλικού Πολεμικού Ναυτικού, μεταφέρθηκαν 16 μετανάστες στα κέντρα της βόρειας Αλβανίας, μεταξύ των οποίων δέκα Αιγύπτιοι και έξι άνδρες από το Μπαγκλαντές. Το πλοίο αναμένεται να φτάσει αύριο στην Αλβανία και, σύμφωνα με την εφημερίδα La Repubblica, το κόστος αυτού του ταξιδιού ξεπερνά τις 250.000 ευρώ.
Ταυτόχρονα, ο Ιταλός Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Σέρτζιο Ματαρέλα, τόνισε ότι «πρέπει να καταβληθούν μόνιμες προσπάθειες για την κοινωνική συνοχή, την πρόοδο, την ένταξη και την υποδοχή». Το κεντροαριστερό Δημοκρατικό Κόμμα, μέσω της γραμματέα του, Έλι Σλάιν, κατηγόρησε την κυβέρνηση Μελόνι ότι ξοδεύει 800 εκατομμύρια ευρώ από τα χρήματα των Ιταλών πολιτών για μια συμφωνία που εκτοπίζει τους μετανάστες στην Αλβανία, παραβιάζοντας βασικά ανθρώπινα δικαιώματα και αγνοώντας μια απόφαση του Δικαστηρίου της ΕΕ.
Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, σε επιστολή της προς τους ηγέτες των κρατών και κυβερνήσεων της ΕΕ ενόψει της συνόδου κορυφής, υπογράμμισε: «Θα πρέπει να συνεχίσουμε να εξερευνούμε οδούς που μπορούμε να ακολουθήσουμε σε ό,τι αφορά την ανάπτυξη κέντρων επαναπατρισμού εκτός ΕΕ, ιδίως ενόψει μιας νέας πρότασης νόμου για τους επαναπατρισμούς. Με την έναρξη των δράσεων που προβλέπονται από το πρωτόκολλο Ιταλίας-Αλβανίας, θα μπορέσουμε να εξαγάγουμε και πρακτικής φύσεως συμπεράσματα».
