Στιβαγμένοι σε μικρά κελιά, χωρίς καμία πρόσβαση σε επισκέψεις, και υποχρεωμένοι να κοιμούνται σε “ράντζα από ανοξείδωτο ατσάλι χωρίς στρώματα”, ζουν οι κρατούμενοι στις φυλακές του Ελ Σαλβαδόρ. Πρόκειται για τις ίδιες εγκαταστάσεις όπου ο πρώην πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, σχεδιάζει να στείλει εγκληματίες από τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Το “Κέντρο Κράτησης για την Τρομοκρατία” (CECOT), μια φυλακή που βρίσκεται κοντά σε ζούγκλα, περίπου 75 χιλιόμετρα νοτιοανατολικά της πρωτεύουσας, φιλοξενεί τους πιο επικίνδυνους εγκληματίες και μέλη συμμοριών του Ελ Σαλβαδόρ. Οι συνθήκες διαβίωσης εκεί έχουν χαρακτηριστεί από οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων ως απάνθρωπες.
Ωστόσο, σύμφωνα με το France 24, ο Τραμπ έχει εκφράσει τον θαυμασμό του για τη σκληρή πολιτική του προέδρου του Ελ Σαλβαδόρ, Ναγίμπ Μπουκέλε, την οποία θεωρεί “παράδειγμα”. Στο πλαίσιο αυτό, εξετάζεται το ενδεχόμενο να χαρακτηριστεί το Ελ Σαλβαδόρ ως “ασφαλής τρίτη χώρα”, ώστε να απελαύνονται εκεί μετανάστες χωρίς έγγραφα.
Μετά την επιστροφή του στην προεδρία, ο Τραμπ επικεντρώθηκε στην επίσπευση της απομάκρυνσης παράνομων μεταναστών, κάνοντας λόγο για “μαζικές απελάσεις”. Η φυλακή CECOT, με χωρητικότητα 40.000 ατόμων, σήμερα φιλοξενεί περίπου 15.000 κρατούμενους.
Σε ανάρτησή του στο X (πρώην Twitter), ο Μπουκέλε δήλωσε: “Προτείναμε στις ΗΠΑ να προχωρήσουν σε εξωτερική ανάθεση (outsourcing) μέρους του σωφρονιστικού συστήματός τους”, προσθέτοντας ότι είναι πρόθυμος να δεχτεί εγκληματίες, ακόμη και Αμερικανούς πολίτες, “έναντι αμοιβής”.
Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο, υποδέχθηκε θετικά την πρόταση, δηλώνοντας: “Καμιά άλλη χώρα δεν είχε κάνει ποτέ τέτοια φιλική προσφορά. Του είμαστε βαθιά ευγνώμονες”. Σύμφωνα με τον ίδιο, το σχέδιο περιλαμβάνει τη μεταφορά τόσο “Αμερικανών υπηκόων” όσο και ατόμων με “νόμιμη διαμονή” στις ΗΠΑ.
Κατά την επίσκεψή του στο Ελ Σαλβαδόρ, ο Ρούμπιο σημείωσε πως η πρόταση αφορά και μετανάστες από άλλες χώρες, δίνοντας έμφαση σε μέλη συμμοριών της Λατινικής Αμερικής, όπως η MS-13 και το Tren de Aragua.
Ο Μπουκέλε, που ανέλαβε την εξουσία το 2019, σημείωσε ότι αυτή η προσφορά είναι συνέχεια της συμφωνίας του 2019 για την αποδοχή μεταναστών και δήλωσε πως: “Είμαστε πρόθυμοι να δεχθούμε μόνο καταδικασμένους εγκληματίες (συμπεριλαμβανομένων των καταδικασμένων πολιτών των ΗΠΑ) στη μέγα-φυλακή μας”.
Η πολιτική του Μπουκέλε για την καταπολέμηση της εγκληματικότητας έχει οδηγήσει σε μαζικές συλλήψεις, με πάνω από 75.000 άτομα να έχουν τεθεί υπό κράτηση. Οι οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, ωστόσο, εκφράζουν έντονη ανησυχία, κάνοντας λόγο για παραβιάσεις, βασανιστήρια και στέρηση βασικών δικαιωμάτων.
Οι κρατούμενοι βγαίνουν από τα κελιά τους μόνο για σύντομες ασκήσεις ή για να παρακολουθήσουν δίκες μέσω βιντεοσύνδεσης. Το φαγητό περιορίζεται σε βασικά είδη, όπως φασόλια και ζυμαρικά, ενώ το κρέας απαγορεύεται αυστηρά από την κυβέρνηση.
Ο διευθυντής της φυλακής, Belarmino Garcia, περιέγραψε τους κρατούμενους ως “ψυχοπαθείς που θα είναι δύσκολο να θεραπευτούν”, υπογραμμίζοντας τον αυστηρό χαρακτήρα του σωφρονιστικού συστήματος.
Η Διεθνής Αμνηστία έχει καταδικάσει τη “σταδιακή αντικατάσταση της βίας των συμμοριών με κρατική βία”, ενώ οργανώσεις όπως η Socorro Juridico Humanitario υποστηρίζουν ότι σχεδόν το ένα τρίτο των συλληφθέντων είναι αθώοι.
Παρά τις διεθνείς αντιδράσεις, ο Μπουκέλε συνεχίζει την αυστηρή του πολιτική, με πολλούς στο Ελ Σαλβαδόρ να τον επαινούν για τη δραστική μείωση των ποσοστών εγκληματικότητας. Ωστόσο, η συζήτηση για το κατά πόσο οι αμερικανικές απελάσεις σε τέτοιες συνθήκες είναι ηθικά και νομικά αποδεκτές, μόλις έχει ξεκινήσει.
