Ο Εθνικός Οργανισμός Φαρμάκων (ΕΟΦ) εφιστά την προσοχή στη χρήση των αντιδιαβητικών φαρμάκων για την αντιμετώπιση της παχυσαρκίας και ενημερώνει τους επαγγελματίες υγείας και το κοινό για σημαντικά ζητήματα που αφορούν τη χρήση τους.
Με αφορμή πληθώρα δημοσιευμάτων που αφορούν τη χρήση ενέσιμων αντιδιαβητικών φαρμάκων για τον έλεγχο του σωματικού βάρους, ο ΕΟΦ κρίνει απαραίτητο να διευκρινίσει ότι:
- Τα συγκεκριμένα φάρμακα δεν προορίζονται για αισθητική χρήση, δηλαδή για απώλεια βάρους από άτομα χωρίς ιατρική ανάγκη.
- Όσα από αυτά έχουν ένδειξη για τη διαχείριση του βάρους, συνταγογραφούνται αποκλειστικά για παχύσαρκους (BMI≥30) ή υπέρβαρους ασθενείς (BMI≥27) με τουλάχιστον μία σχετιζόμενη πάθηση (π.χ. υπέρταση, καρδιαγγειακή νόσος, δυσλιπιδαιμία, υπνική άπνοια) και μόνο εφόσον δεν έχουν ανταποκριθεί επαρκώς σε αλλαγές στον τρόπο ζωής, όπως:
- δίαιτα χαμηλών θερμίδων
- αυξημένη σωματική δραστηριότητα
- Τα αντιδιαβητικά φάρμακα που δεν έχουν λάβει έγκριση για απώλεια βάρους δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται για αυτόν τον σκοπό.
Επιπλέον, ο ΕΟΦ υπενθυμίζει ότι τα συγκεκριμένα σκευάσματα χορηγούνται μόνο με ιατρική συνταγή και η προώθησή τους στο κοινό απαγορεύεται. Η πληροφόρηση των επαγγελματιών υγείας πραγματοποιείται αποκλειστικά από ιατρικούς επισκέπτες, ενώ κάθε προωθητική ενέργεια υπόκειται σε έλεγχο. Ο ΕΟΦ παρακολουθεί τη σχετική ειδησεογραφία και τις αναρτήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, επιβάλλοντας τις προβλεπόμενες κυρώσεις όπου απαιτείται.
Για αυτόν τον λόγο, καλεί το κοινό και τους επαγγελματίες υγείας να μη βασίζονται σε ανεπίσημες πηγές που παρουσιάζουν τα φάρμακα αυτά ως προϊόντα αισθητικής χρήσης ή ως λύση για ποικίλα προβλήματα υγείας, πέραν των εγκεκριμένων ενδείξεών τους.
Οι πλέον αξιόπιστες πληροφορίες σχετικά με τη χρήση των φαρμάκων είναι προσβάσιμες μέσω της ιστοσελίδας του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Φαρμάκων (ΕΜΑ). Αυτές οι πληροφορίες ανανεώνονται συνεχώς, ώστε να περιλαμβάνουν τα τελευταία δεδομένα ασφάλειας και αποτελεσματικότητας, και απευθύνονται τόσο στους επαγγελματίες υγείας (μέσω εγγράφων όπως η Περίληψη Χαρακτηριστικών Προϊόντος) όσο και στο κοινό (μέσω των Φύλλων Οδηγιών Χρήσης).
Στην κατηγορία των ενέσιμων αντιδιαβητικών φαρμάκων, πλην της ινσουλίνης, περιλαμβάνονται τα εξής εγκεκριμένα από τον ΕΜΑ φάρμακα:
- LYXUMIA (λιξισενατίδη), VICTOZA (λιραγλουτίδη), SAXENDA (λιραγλουτίδη), TRULICITY (ντουλαγλουτίδη), OZEMPIC (σεμαγλουτίδη), WEGOVY (σεμαγλουτίδη), MOUNJARO (τιρζεπατίδη)
Ανάλογα με την ένδειξή τους:
- OZEMPIC, LYXUMIA, TRULICITY & VICTOZA: Προορίζονται για τη θεραπεία του σακχαρώδους διαβήτη τύπου 2.
- WEGOVY & SAXENDA: Χορηγούνται ως συμπληρωματική αγωγή σε συνδυασμό με δίαιτα και άσκηση για τη διαχείριση βάρους σε παχύσαρκους ή υπέρβαρους ασθενείς με σχετιζόμενες παθήσεις. Το WEGOVY ενδείκνυται και για παχύσαρκους εφήβους άνω των 12 ετών με BMI≥30 και σωματικό βάρος άνω των 60 κιλών.
- MOUNJARO: Έχει λάβει και τις δύο παραπάνω ενδείξεις για χρήση σε ενήλικες.
Από τα διαθέσιμα κλινικά δεδομένα προκύπτει ότι τα φάρμακα αυτά μπορεί να προκαλέσουν ανεπιθύμητες ενέργειες, κυρίως γαστρεντερικές διαταραχές όπως ναυτία, έμετο, διάρροια, δυσπεψία ή γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση. Σε σπανιότερες περιπτώσεις μπορεί να εμφανιστούν σοβαρότερες επιπλοκές, όπως οξεία παγκρεατίτιδα ή χολοκυστίτιδα.
Επιπλέον, δεν έχει ακόμη αποκλειστεί ενδεχόμενη σύνδεση της χρήσης τους με αυξημένο κίνδυνο ανάπτυξης κακοήθειας στον θυρεοειδή ή στο πάγκρεας, όπως προκύπτει από τα Σχέδια Διαχείρισης Κινδύνου των προϊόντων. Η συνταγογράφησή τους για τη διαχείριση βάρους σε εφήβους απαιτεί ιδιαίτερη προσοχή, καθώς δεν υπάρχουν επαρκή δεδομένα για τις μακροπρόθεσμες επιπτώσεις.
Κατά συνέπεια, η χορήγηση αυτών των φαρμάκων πρέπει να γίνεται αυστηρά με βάση τις εγκεκριμένες ενδείξεις και μετά από αξιολόγηση των πιθανών κινδύνων για κάθε ασθενή, ώστε να εξασφαλίζεται το βέλτιστο θεραπευτικό αποτέλεσμα με τη μικρότερη δυνατή έκθεση σε ανεπιθύμητες ενέργειες.
Ο ΕΟΦ τονίζει ότι η ασφαλής και αποτελεσματική χρήση των φαρμάκων εξαρτάται από την τήρηση των εγκεκριμένων οδηγιών και καλεί τους επαγγελματίες υγείας και το κοινό να βασίζονται μόνο σε έγκυρες πηγές για την ενημέρωσή τους, προκειμένου να επιλέγουν τις πλέον κατάλληλες και εξατομικευμένες θεραπευτικές προσεγγίσεις.
