Η γερμανική υπηρεσία κατασκοπείας είχε εκτιμήσει πως «η Covid-19 πιθανότατα ξεκίνησε στο εργαστήριο», σύμφωνα με δύο μεγάλες εφημερίδες της χώρας, ανατρέποντας τα δεδομένα.
Σύμφωνα με γερμανικά μέσα ενημέρωσης, η υπηρεσία πληροφοριών της Γερμανίας υπολόγιζε σε πιθανότητα 80-90% το ενδεχόμενο ο κορονοϊός να διέρρευσε κατά λάθος από κινεζικό εργαστήριο. Οι αποκαλύψεις αφορούν στοιχεία από μια αξιολόγηση που πραγματοποίησε η γερμανική κατασκοπευτική υπηρεσία BND το 2020, αλλά η οποία δεν δημοσιεύτηκε ποτέ.
Η BND είχε ενδείξεις ότι το Ινστιτούτο Ιολογίας της Ουχάν διεξήγαγε πειράματα στα οποία οι ιοί τροποποιούνταν για να γίνουν πιο μεταδοτικοί στον άνθρωπο, στο πλαίσιο επιστημονικής έρευνας.
Από την πλευρά της, η Κίνα αρνήθηκε ξανά την εκδοχή της εργαστηριακής διαρροής, επισημαίνοντας ότι η προέλευση της πανδημίας «θα πρέπει να προσδιοριστεί από επιστήμονες» και επικαλούμενη την έρευνα του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, η οποία κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η θεωρία αυτή είναι «εξαιρετικά απίθανη».
Δεν υπάρχει ομοφωνία για το πώς ξεκίνησε η πανδημία. Η υπόθεση της διαρροής από εργαστήριο αμφισβητείται έντονα από πολλούς επιστήμονες, καθώς δεν έχουν παρουσιαστεί αδιάσειστα στοιχεία που να την αποδεικνύουν. Ωστόσο, η θεωρία αυτή κερδίζει έδαφος σε ορισμένες υπηρεσίες πληροφοριών, με τη BND να είναι η τελευταία που την επαναφέρει. Τον Ιανουάριο, η CIA δήλωσε ότι ο κορωνοϊός ήταν «πιο πιθανό» να έχει διαρρεύσει από εργαστήριο παρά να έχει φυσική προέλευση.
Όπως αποκαλύπτουν η Die Zeit και η Sueddeutsche Zeitung, η BND πραγματοποίησε το 2020 μια συνάντηση στο Βερολίνο στο πλαίσιο μιας επιχείρησης με την κωδική ονομασία Project Saaremaa, όπου αξιολόγησε τη θεωρία της εργαστηριακής προέλευσης ως «πιθανή», αν και χωρίς να καταλήξει σε οριστικά συμπεράσματα.
Η ίδια αξιολόγηση εντόπισε ενδείξεις ότι είχαν σημειωθεί αρκετές παραβιάσεις των κανονισμών ασφαλείας στο συγκεκριμένο εργαστήριο. Η έρευνα είχε ανατεθεί από το γραφείο της τότε καγκελαρίου Άνγκελα Μέρκελ, αλλά τα ευρήματά της δεν δημοσιοποιήθηκαν μέχρι πρόσφατα.
Σύμφωνα με τα δημοσιεύματα, η γερμανική υπηρεσία κατασκοπείας μοιράστηκε τα πορίσματά της με τη CIA το φθινόπωρο του 2023. Τον Ιανουάριο του 2024, η CIA δήλωσε ότι η «προέλευση σχετική με την έρευνα» της πανδημίας ήταν πιθανότερη από μια φυσική προέλευση, «με βάση το διαθέσιμο σώμα των αναφορών», αν και σημείωσε ότι η εκτίμηση αυτή είχε «χαμηλή εμπιστοσύνη».
Η BND και ο καγκελάριος Όλαφ Σολτς αρνήθηκαν να σχολιάσουν. Η εκπρόσωπος του κινεζικού υπουργείου Εξωτερικών, Μάο Νινγκ, απάντησε λέγοντας: «Πιστεύουμε ότι η ανίχνευση της προέλευσης της Covid-19 είναι ένα επιστημονικό ζήτημα που πρέπει να καθοριστεί από επιστήμονες με επιστημονική προσέγγιση».
Επισήμανε επίσης ότι «το συμπέρασμα ότι μια εργαστηριακή διαρροή είναι εξαιρετικά απίθανη προέκυψε από την κοινή ομάδα εμπειρογνωμόνων Κίνας-ΠΟΥ μετά από επιτόπιες επισκέψεις σε σχετικά εργαστήρια στην Ουχάν και σε βάθος συζητήσεις με ερευνητές». Υποστήριξε, ακόμη, ότι «αυτό το έγκυρο επιστημονικό συμπέρασμα έχει αναγνωριστεί ευρέως από τη διεθνή και την επιστημονική κοινότητα» και ότι «η Κίνα αντιτίθεται σθεναρά σε κάθε μορφή πολιτικής χειραγώγησης σχετικά με το ζήτημα του εντοπισμού της προέλευσης του Covid-19».
Στις αρχές του 2021, ομάδα επιστημόνων του ΠΟΥ επισκέφθηκε την Ουχάν για να εξετάσει την προέλευση της πανδημίας. Μετά από 12 ημέρες έρευνας, που περιλάμβανε και επίσκεψη στο Ινστιτούτο Ιολογίας, κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η θεωρία της εργαστηριακής διαρροής ήταν «εξαιρετικά απίθανη». Ωστόσο, τα πορίσματα της ομάδας έχουν αμφισβητηθεί από πολλούς έκτοτε, με διακεκριμένους επιστήμονες να επικρίνουν την έκθεση του ΠΟΥ, υποστηρίζοντας ότι η θεωρία αυτή δεν εξετάστηκε σε βάθος, αλλά απορρίφθηκε σε μερικές μόνο σελίδες μιας αναφοράς εκατοντάδων σελίδων.
Οι υποστηρικτές της υπόθεσης της φυσικής προέλευσης –που είχε υποστηριχθεί στην έκθεση του ΠΟΥ– θεωρούν ότι ο ιός εμφανίστηκε σε νυχτερίδες και πέρασε στους ανθρώπους μέσω άλλου ζώου-ξενιστή. Αν και αυτή η θεωρία ήταν ευρέως αποδεκτή στην αρχή της πανδημίας, οι επιστήμονες δεν έχουν εντοπίσει κάποιον ιό σε νυχτερίδες ή άλλα ζώα που να ταιριάζει γενετικά με την Covid-19, γεγονός που έχει οδηγήσει σε αμφιβολίες σχετικά με την εγκυρότητά της.
