Η Ευρωπαϊκή Ένωση ετοιμάζεται να απαντήσει στους δασμούς του Ντόναλντ Τραμπ, με ένα πακέτο στοχευμένων μέτρων ύψους έως και 28 δισ. δολαρίων, σε μια προσπάθεια να δείξει ενιαίο μέτωπο απέναντι στις αμερικανικές εμπορικές πολιτικές.
Όπως αναφέρει το πρακτορείο Reuters, αυτή η κίνηση ενδέχεται να ευθυγραμμίσει την ΕΕ με χώρες όπως η Κίνα και ο Καναδάς σε μια πρόωρη φάση ενός πιθανού παγκόσμιου εμπορικού πολέμου. Το αποτέλεσμα; Αύξηση τιμών για καταναλωτές διεθνώς και επιπλέον πίεση στις παγκόσμιες οικονομίες.
Το ευρωπαϊκό μπλοκ των 27 κρατών-μελών ήδη πλήττεται από αμερικανικούς δασμούς 25% σε χάλυβα, αλουμίνιο και αυτοκίνητα, ενώ από την Τετάρτη αναμένονται και «αμοιβαίοι» δασμοί 20% σε σχεδόν όλα τα υπόλοιπα προϊόντα. Οι δασμοί που έχουν ήδη επιβληθεί από τις ΗΠΑ καλύπτουν περίπου το 70% των ευρωπαϊκών εξαγωγών προς την Αμερική – ύψους 532 δισ. ευρώ – με τον κίνδυνο να επεκταθούν και σε άλλους τομείς όπως ο χαλκός, τα φάρμακα, τα ημιαγωγά και η ξυλεία.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα καταθέσει τη Δευτέρα πρόταση για την επιβολή πρόσθετων δασμών σε αμερικανικά προϊόντα, σε απάντηση στις επιβαρύνσεις που επέβαλε η Ουάσινγκτον στον χάλυβα και το αλουμίνιο. Αντί να κινηθεί άμεσα σε ευρύτερα αντίμετρα, η πρόταση στοχεύει αρχικά σε συγκεκριμένες κατηγορίες αγαθών.
Ανάμεσα σε αυτά βρίσκονται κρέας, δημητριακά, κρασί, ξύλο, ρούχα, αλλά και προϊόντα όπως τσίχλες, οδοντικό νήμα, ηλεκτρικές σκούπες και χαρτί υγείας. Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στο μπέρμπον, ένα προϊόν που έχει φέρει διαφωνίες στο εσωτερικό της ΕΕ. Η Επιτροπή έχει προτείνει δασμό 50% σε αυτό, κάτι που προκάλεσε αντίδραση από τον Τραμπ, ο οποίος απείλησε με αντιποίνους της τάξης του 200% στα ευρωπαϊκά αλκοολούχα ποτά. Η Γαλλία και η Ιταλία, βασικοί εξαγωγείς κρασιού, εξέφρασαν τις επιφυλάξεις τους.
Σε αυτό το πλαίσιο, η Ευρώπη και οι ΗΠΑ συμφώνησαν σε μια προσωρινή αναστολή ορισμένων μέτρων σχετικά με τη διαμάχη για τους δασμούς στον χάλυβα – μια από τις βασικότερες πηγές έντασης στο μεταξύ τους εμπόριο. Στο παρελθόν, η ΕΕ είχε ήδη απαντήσει με δασμούς σε αμερικανικά προϊόντα όπως μοτοσικλέτες, μπέρμπον, φυστικοβούτυρο και τζιν.
Δεδομένης της σημασίας που έχει για την ΕΕ το ελεύθερο εμπόριο, τα κράτη-μέλη επιθυμούν η όποια αντίδραση να έχει ευρεία αποδοχή, ώστε να πιεστεί ο Τραμπ να επιστρέψει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων. Πριν την επίσημη πρόταση, τη Δευτέρα πραγματοποιήθηκε στο Λουξεμβούργο η πρώτη πολιτική συνάντηση των 27, για να συζητηθεί ο καλύτερος τρόπος αντίδρασης και να αποτιμηθεί ο αντίκτυπος.
Η στάση των κρατών-μελών διαφέρει. Η Γαλλία τάσσεται υπέρ μιας πιο επιθετικής προσέγγισης, με τον Εμανουέλ Μακρόν να προτείνει ακόμη και αναστολή ευρωπαϊκών επενδύσεων στις ΗΠΑ. Η Ιρλανδία ζητά μια «εξετασμένη και μετρημένη» απάντηση, ενώ η Ιταλία θέτει εν αμφιβόλω την ανάγκη για άμεσο αντεπιθετικό σχέδιο.
«Είναι μια δύσκολη ισορροπία. Τα μέτρα δεν μπορούν να είναι πολύ ήπια για να φέρουν τις Ηνωμένες Πολιτείες στο τραπέζι, αλλά όχι πολύ σκληρά για να οδηγήσουν σε κλιμάκωση», σημειώνει διπλωμάτης της ΕΕ.
Η αρχική λίστα με τα ευρωπαϊκά αντίμετρα θα τεθεί σε ψηφοφορία την Τετάρτη, και αναμένεται να εγκριθεί, εκτός αν υπάρξει απρόσμενη αντίδραση από ειδική πλειοψηφία κρατών-μελών.
Η εφαρμογή τους θα γίνει σταδιακά: ένα πρώτο μέρος στις 15 Απριλίου και το υπόλοιπο σε έναν μήνα. Παράλληλα, η Πρόεδρος της Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, έχει προγραμματίσει χωριστές συναντήσεις με εκπροσώπους από τον κλάδο του χάλυβα, της αυτοκινητοβιομηχανίας και των φαρμακευτικών εταιρειών για να καταγράψει τον αντίκτυπο και να σχεδιάσει τα επόμενα βήματα.
