Ένα ευρύ κύκλωμα διαφθοράς με φόντο τις αγροτικές επιδοτήσεις εκατομμυρίων ευρώ εξετάζει η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία (EPPO), εστιάζοντας στον ΟΠΕΚΕΠΕ. Η υπόθεση αφορά εκτεταμένη απάτη, που φέρεται να περιλαμβάνει υπαλλήλους αλλά και υψηλόβαθμα στελέχη του Οργανισμού, οι οποίοι φέρονται να συνέδραμαν στη χορήγηση παράνομων ενισχύσεων με ψευδείς δηλώσεις για «εικονικά βοσκοτόπια».
Όπως ανέφερε πηγή στη Realnews, «οι ψευδείς δηλώσεις και οι παράνομες επιδοτήσεις για εικονικά βοσκοτόπια αποτελούσαν συνήθη διαδικασία. Το κύκλωμα, δυστυχώς, είχε βαθιές ρίζες».
Η έρευνα, που στηρίζεται σε ψηφιακά αρχεία και κατασχεθέντα έγγραφα από τα γραφεία του ΟΠΕΚΕΠΕ αλλά και κατοικίες ιδιωτών, επικεντρώνεται στην περίοδο 2019-2022. Ήδη έχουν εντοπιστεί πολυάριθμες υποθέσεις με «μαϊμού» αγρότες και κτηνοτρόφους, οι οποίοι δήλωναν ανύπαρκτες ή μη επιλέξιμες εκτάσεις προκειμένου να εξασφαλίσουν χρηματοδότηση. Οι πρώτες εκτιμήσεις ανεβάζουν το ποσό της απάτης σε πάνω από 4 εκατ. ευρώ, με την Κρήτη να βρίσκεται στο επίκεντρο, καθώς περίπου το 80% των επίμαχων επιδοτήσεων φέρεται να έχει καταλήξει σε κατοίκους του νησιού.
Στον κύκλο των ερευνών βρίσκονται υπάλληλοι και στελέχη του ΟΠΕΚΕΠΕ, αλλά και ενδιάμεσοι — άτομα με επαφές σε αγροτικούς συνεταιρισμούς, κυρίως σε συγκεκριμένες περιοχές. Παράλληλα, αρκετές υποθέσεις απάτης έχουν ήδη οδηγήσει σε ασκήσεις διώξεων, με τις πρώτες δίκες να βρίσκονται σε εξέλιξη και την έκβασή τους να αναμένεται με μεγάλο ενδιαφέρον.
Την περασμένη Πέμπτη, τρεις κατηγορούμενοι βρέθηκαν ενώπιον του δικαστηρίου για επιδοτήσεις που έλαβαν παρανόμως το 2015-2016. Στην ακροαματική διαδικασία παρέστη και η Παρασκευή Τυχεροπούλου, πρώην προϊσταμένη της Διεύθυνσης Εσωτερικού Ελέγχου του ΟΠΕΚΕΠΕ, η οποία απομακρύνθηκε από τη θέση της και αντιμετωπίζει πειθαρχικές διαδικασίες. Η ίδια ανέφερε πως «το καμπανάκι χτύπησε» όταν αυξήθηκαν αιφνιδίως οι εκτάσεις που δήλωναν γεωργοί και κτηνοτρόφοι, χωρίς αντίστοιχο ζωικό κεφάλαιο και σε απομακρυσμένες περιοχές.
Χαρακτηριστικά παραδείγματα περιλαμβάνουν κτηνοτρόφο που δήλωσε προς επιδότηση ενοικιασμένη γη ενώ είχε ήδη αποβιώσει, καθώς και περιπτώσεις στο Ρέθυμνο, όπου δηλώνονταν ίδιες εκτάσεις από διαφορετικά άτομα ως μισθωμένες — καταλήγοντας σε χορήγηση παράνομων επιδοτήσεων δεκάδων χιλιάδων ευρώ.
Μεταξύ 2019 και 2022, δεκάδες άτομα παρουσιάστηκαν ως νέοι γεωργοί και απέκτησαν δικαιώματα από το εθνικό αποθεματικό της ΚΑΠ, υποβάλλοντας πλαστά ή ανακριβή στοιχεία ιδιοκτησίας ή μίσθωσης δημόσιων βοσκοτόπων. Οι εν λόγω εκτάσεις —συχνά μακριά από την πραγματική κατοικία των δικαιούχων— χρησιμοποιήθηκαν στη συνέχεια για την ενεργοποίηση και διατήρηση των πληρωμών.
Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία, «η παράνομη αυτή πρακτική ενδέχεται να οργανώθηκε με συστηματικό τρόπο με τη συμμετοχή μελών του διοικητικού συμβουλίου και υπαλλήλων του ΟΠΕΚΕΠΕ».
Η αποκάλυψη του σκανδάλου προκάλεσε άμεσες πολιτικές εξελίξεις. Ο πρόεδρος του ΟΠΕΚΕΠΕ, Νίκος Σαλάτας, αποπέμφθηκε με απόφαση του υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης, Κώστα Τσιάρα. Λίγο αργότερα, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης ανακοίνωσε την κατάργηση του ΟΠΕΚΕΠΕ και τη μεταφορά των αρμοδιοτήτων του στην Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ). Η νέα υπηρεσία θα διασταυρώνει στοιχεία περιουσιακής κατάστασης με τις επιδοτούμενες εκτάσεις.
Η υπόθεση έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις από την αντιπολίτευση. Το ΠΑΣΟΚ, ο ΣΥΡΙΖΑ και το ΚΚΕ εξετάζουν κοινοβουλευτικές πρωτοβουλίες. Το ΠΑΣΟΚ έχει ήδη ζητήσει σύγκληση της Επιτροπής Θεσμών και Διαφάνειας, ενώ και το ΚΚΕ προχώρησε σε ανάλογο αίτημα.
