Παρά την ευρωπαϊκή ρητορική περί στρατηγικής αυτονομίας και στήριξης της αμυντικής της βιομηχανίας, χώρες όπως η Βρετανία και η Γερμανία συνεχίζουν να επενδύουν σε αμερικανικά μαχητικά αεροσκάφη F-35 για τις δικές τους ένοπλες δυνάμεις, την ίδια στιγμή που προωθούν την πώληση Eurofighter Typhoon στην Τουρκία.
Η Άγκυρα, σύμφωνα με γερμανικά μέσα, έχει σχεδόν ολοκληρώσει συμφωνία για την αγορά 40 Eurofighter, έπειτα από έγκριση του Βερολίνου και υπογραφή μνημονίου κατανόησης ανάμεσα στους υπουργούς Άμυνας Τουρκίας και Βρετανίας. Παράλληλα, η Τουρκία δεν εγκαταλείπει την επιδίωξη να επανενταχθεί στο πρόγραμμα F-35, από το οποίο έχει αποκλειστεί λόγω των αμερικανικών κυρώσεων, ενώ σχεδιάζει την ενίσχυση της πολεμικής της αεροπορίας και με νέα F-16.
Σύμφωνα με τη Milliyet, η τουρκική αεροπορία στοχεύει να καλύψει τα επιχειρησιακά της κενά μεταξύ 2028-2035 με ένα μείγμα από F-16, Eurofighter και –ιδανικά– F-35. Η εφημερίδα σημειώνει πως η επιλογή του Typhoon συνδέεται και με την ανάγκη αντιστάθμισης της ελληνικής ενίσχυσης μέσω Rafale και F-35.
Τον προβληματισμό του για την εναέρια ανισορροπία εξέφρασε και ο ηγέτης του CHP, Οζγκιούρ Οζέλ, υπογραμμίζοντας: «Τα ελληνικά μαχητικά μας εντοπίζουν, μας εγκλωβίζουν, ενώ εμείς δεν μπορούμε να τους εντοπίσουμε». Ειδικά για τα F-35, σχολίασε πως «θα μας πλήξουν και δεν θα το έχουμε καταλάβει».
Παρά την ύπαρξη ευρωπαϊκών εναλλακτικών (Typhoon, Rafale, Gripen), οι περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες συνεχίζουν να επιλέγουν τα αμερικανικά F-35. Μόνο τους τελευταίους δύο μήνες, Ιταλία, Βρετανία και Βέλγιο ανακοίνωσαν νέες παραγγελίες. Η Ιταλία ανέβασε τον συνολικό της στόλο στα 115, η Βρετανία στα 74 και το Βέλγιο στα 45. Ρουμανία, Αυστρία, Ελλάδα και Ισπανία επίσης εξετάζουν νέες αγορές.
Ενδεικτικό είναι πως ακόμα και οι βασικοί κατασκευαστές του Eurofighter –Γερμανία, Βρετανία, Ιταλία– έχουν ήδη στραφεί σε παραγγελίες F-35. Παράλληλα, οι ευρωπαϊκές πλατφόρμες συνεχίζουν να χάνουν διαγωνισμούς: Το Typhoon απέτυχε σε Βέλγιο, Πολωνία, Φινλανδία, Ελβετία και Τσεχία. Αντίστοιχα, το Rafale –πέραν της Γαλλίας– χρησιμοποιείται μόνο από την Ελλάδα, την Κροατία και τη Σερβία, ενώ το Gripen παραμένει περιορισμένο σε Σουηδία, Ουγγαρία και Τσεχία.
Παρότι τα ευρωπαϊκά αεροσκάφη ανήκουν στην «4,5 γενιά», το F-35 ως μαχητικό πέμπτης γενιάς προσφέρει υπεροχή σε τεχνολογίες stealth, αισθητήρες και δυνατότητες μάχης – γεγονός που εξηγεί την προτίμηση που δείχνουν οι ευρωπαϊκές χώρες παρά την πολυδιαφημισμένη πρόθεση απεξάρτησης από τις ΗΠΑ.
