Τα τελευταία χρόνια, τα σχολεία της χώρας εμφανίζουν πρωτοφανή αύξηση στον αριθμό των αριστούχων. Σχεδόν ένας στους τέσσερις μαθητές γυμνασίου και λυκείου κλείνει την προηγούμενη χρονιά με άριστα, σύμφωνα με τα στοιχεία του υπουργείου Παιδείας.
Μόνο τη σχολική χρονιά 2023-2024, οι αριστούχοι έφτασαν τους 179.225, σε σύνολο περίπου 680.000 μαθητών, δηλαδή το 26%. Το υπουργείο Παιδείας εκτιμά ότι το φαινόμενο αυτό αντανακλά στρέβλωση στον τρόπο αξιολόγησης και εξετάζει τρόπους για να περιοριστεί. Στο γυμνάσιο άριστα θεωρείται ο βαθμός άνω του 18,5, ενώ στο λύκειο πάνω από 18.
Η εκρηκτική αύξηση των αρίστων καταγράφεται από το 2015-2016, όταν μειώθηκαν τα γραπτώς εξεταζόμενα μαθήματα. Η κατάργηση προαγωγικών και απολυτηρίων εξετάσεων το 2018-2019 και 2019-2020 λόγω πανδημίας, οδήγησε σε ακόμα μεγαλύτερη άνοδο: το 2020-2021 οι αριστούχοι ξεπέρασαν τους 248.000. Με την επιστροφή των γραπτών εξετάσεων το επόμενο έτος, οι αριθμοί μειώθηκαν, αλλά παραμένουν υψηλοί σε σχέση με το πραγματικό επίπεδο των μαθητών.
Ο καθηγητής Κοινωνικής και Εκπαιδευτικής Πολιτικής, Κώστας Δημόπουλος, έκανε λόγο για «βαθμολογικό λαϊκισμό». Τόνισε πως «το πρόβλημα είναι σύνθετο. Οι γονείς πιέζουν για καλούς βαθμούς, και οι εκπαιδευτικοί ενδίδουν για να διατηρούν καλές τις σχέσεις τους με τους μαθητές», με συνέπεια «οι μαθητές να αποκτούν λανθασμένη εικόνα για το επίπεδό τους. Και αυτό διαψεύδεται στις Πανελλαδικές Εξετάσεις».
Η υπουργός Παιδείας Σοφία Ζαχαράκη αναγνώρισε ότι υπάρχουν «φαινόμενα υπερβαθμολόγησης», επισημαίνοντας πως μόνο πέρσι το 26% των μαθητών ήταν αριστούχοι. Έχει ζητηθεί από την Αρχή Διασφάλισης της Ποιότητας στην Εκπαίδευση εισήγηση για αλλαγές στον τρόπο προαγωγής και απόλυσης, χωρίς αύξηση των εξεταζόμενων μαθημάτων.
Σύμφωνα με στελέχη του υπουργείου, στο λύκειο λύση αναμένεται να δώσει το εθνικό απολυτήριο. Οι βασικές προτάσεις περιλαμβάνουν την επιλογή θεμάτων αποκλειστικά από τράπεζα θεμάτων και την ηλεκτρονική βαθμολόγηση γραπτών μέσω ψηφιακού συστήματος. Στόχος είναι μεγαλύτερη αντικειμενικότητα, ώστε να μειωθεί η αναντιστοιχία μεταξύ σχολικών βαθμών και αποτελεσμάτων στις Πανελλαδικές.
Στις Πανελλαδικές, άλλωστε, το ένα τρίτο των υποψηφίων έχει μέσο όρο κάτω από τη βάση, ενώ σε μαθήματα όπως τα Μαθηματικά, το ποσοστό των μαθητών κάτω από το 10 φτάνει το 70% στο πιο δημοφιλές πεδίο (Οικονομίας και Πληροφορικής). «Χρειάζεται οι γονείς και οι εκπαιδευτικοί να συνειδητοποιήσουν τις επιπτώσεις της υπερβαθμολόγησης», τόνισε ο κ. Δημόπουλος.
