Η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία ερευνά την υπόθεση των πολυκέντρων ανακύκλωσης, με κεντρικό σημείο τη διαχείριση τους από την εταιρεία ΤΕΧΑΝ, μετά από καταγγελίες για «φωτογραφικούς» διαγωνισμούς και παρατυπίες σε συμβάσεις. Η έρευνα, που ξεκίνησε το 2023, αναδεικνύει σοβαρά ζητήματα γύρω από τη διαφάνεια στη χρήση ευρωπαϊκών πόρων και την αποτελεσματικότητα των ελέγχων στην Ελλάδα.
Σύμφωνα με τα πορίσματα της Επιτροπής Δημοσιονομικού Ελέγχου (ΕΔΕΛ), υπάρχουν κενά στον σχεδιασμό, την εποπτεία και την αξιοπιστία των στοιχείων, γεγονός που οδήγησε σε συστάσεις για περικοπή χρηματοδοτήσεων. Τα πολυκέντρα –κοντέινερ με μηχανήματα ανακύκλωσης πλαστικών, γυαλιού και μετάλλου– χρηματοδοτήθηκαν μέσω του προγράμματος ΥΜΕΠΕΡΑΑ, με στόχο την κάλυψη αναγκών που δεν εξυπηρετούν τα υπάρχοντα συστήματα (μπλε κάδοι, «σπιτάκια» Ανταποδοτικής Ανακύκλωσης). Παρόλα αυτά, αμφισβητείται αν τελικά εξυπηρετούν τον σκοπό τους.
Το πρώτο πόρισμα της ΕΔΕΛ, που ολοκληρώθηκε τον Σεπτέμβριο του 2024, εντόπισε σοβαρές παρατυπίες, ζητώντας επιστροφή 2,9 εκατ. ευρώ και προτείνοντας 15 συστάσεις βελτίωσης. Το δεύτερο πόρισμα, που εξέτασε την εφαρμογή τους, διαπίστωσε ότι αν και τα πολυκέντρα λειτουργούν τεχνικά, η «διαδρομή ελέγχου» παραμένει αδύναμη. Επιπλέον, η σύμβαση ΕΔΣΝΑ – ΤΕΧΑΝ, αν και τυπικά έληξε το 2023, συνεχίζει να εφαρμόζεται χωρίς επίσημη ανανέωση, με τον ΕΔΣΝΑ να επικαλείται αλλαγές στη διοίκηση και να μην ασκεί ουσιαστική εποπτεία.
Σημαντικό ζήτημα αποτελούν οι ποσότητες που δηλώνονται στο Ηλεκτρονικό Μητρώο Αποβλήτων (ΗΜΑ). Το 2023, η ΤΕΧΑΝ ανέφερε 6.600 τόνους στον ΕΔΣΝΑ και 400 τόνους στον ΦΟΔΣΑ Πελοποννήσου, εκ των οποίων το 89% καταχωρήθηκαν ως «μη συσκευασίες». Ωστόσο, έλεγχοι έδειξαν ότι επρόκειτο κυρίως για συσκευασίες, δηλαδή υλικά που βάσει ευρωπαϊκής νομοθεσίας πρέπει να ανακυκλώνονται με ευθύνη των παραγωγών και όχι με κοινοτικούς ή δημοτικούς πόρους.
Μέχρι το 2024 δεν υπήρχε λογισμικό καταγραφής ανά κατηγορία αποβλήτου, ενώ συγκεντρωτικά στοιχεία ανά δήμο αναρτήθηκαν για πρώτη φορά μόλις τον Ιούνιο του 2025. Ασαφές παραμένει και τι γίνεται με τα υλικά μετά την προσωρινή αποθήκευσή τους στις εγκαταστάσεις της ΤΕΧΑΝ. Στην Αττική, επιπλέον, 22 πολυκέντρα δεν έχουν ακόμη τοποθετηθεί.
Η ΕΔΕΛ καταλήγει ότι «δεν καθίσταται εφικτή η διατύπωση ασφαλών συμπερασμάτων για την αξιοπιστία του συστήματος καταγραφής». Αυτό καθιστά την παρέμβαση της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας ακόμη πιο κρίσιμη, καθώς θα κριθεί εάν οι πόροι του ΥΜΕΠΕΡΑΑ χρησιμοποιήθηκαν σύμφωνα με τους κανόνες και αν θα ζητηθεί επιστροφή χρημάτων. Οι ευρωπαίοι εισαγγελείς θα εξετάσουν επίσης τις αντιφάσεις μεταξύ των δύο πορισμάτων της ΕΔΕΛ: το πρώτο (2024) έκανε λόγο για μη νόμιμη σύμβαση του ΕΔΣΝΑ με την Ανταποδοτική Ανακύκλωση, ενώ το δεύτερο (2025) αναφέρεται μόνο στη συνεργασία με την ΤΕΧΑΝ και καταλήγει σε διαφορετικά συμπεράσματα για τη λειτουργία των μηχανημάτων.
Η συνέχεια της υπόθεσης θα εξαρτηθεί από τα ευρήματα και τις αποφάσεις της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας.
