Η εικόνα από τους δρόμους των Ιωαννίνων με ξεραμένα ή κομμένα πλατάνια είναι απογοητευτική. Ο εισαγόμενος μύκητας που προκαλεί το μεταχρωματικό έλκος έχει πλήξει σοβαρά τα αιωνόβια δέντρα στην Ήπειρο και σε άλλες περιοχές της Ελλάδας, με το πρόβλημα να λαμβάνει ανησυχητικές διαστάσεις. «Αν στο Παραλίμνιο Ιωαννίνων τα νεκρά δέντρα είναι 70, σε επίπεδο χώρας μπορεί να έχουν φτάσει τις 70.000» δήλωσε στο ΕΡΤNews ο διδάκτωρ του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Τάσος Γάτσιος, επισημαίνοντας ότι η τεχνική της ομάδας iGEM IOANNINA του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων προσφέρει ελπίδες.
Στην εκπομπή «Συνδέσεις» της Κατερίνας Δούκα, ο κ. Γάτσιος εξήγησε ότι η ασθένεια, που πρωτοεμφανίστηκε στη Μεσσηνία το 2003 και πέρασε στην Αλβανία, έχει εξαπλωθεί σε όλα τα μέρη όπου υπάρχουν πλατάνια. «Η ασθένεια έχει επεκταθεί σε όλη την Ελλάδα» είπε, «και πλέον δεν υπάρχει ποτάμι ή ρέμα που να μην έχει τον μύκητα», χαρακτηρίζοντας την κατάσταση κρίσιμη, με τον κίνδυνο αφανισμού των πλατανιών να είναι άμεσος.
Η εμφάνιση των πρώτων κρουσμάτων στα Ιωάννινα το 2018 οδήγησε σε κοπές δέντρων, ενώ το 2024 τα αιωνόβια που αφαιρέθηκαν ξεπέρασαν τα 70. «Η τεχνική που εφαρμόζει η ομάδα iGEM IOANNINA είναι πολύ πολλά υποσχόμενη γιατί δεν περιορίζεται μόνο στην αντιμετώπιση του χρωματικού έλκους των πλατάνων» τόνισε, αναφέροντας και την ιστορική σημασία πολλών δέντρων που χάθηκαν.
Όπως υπογράμμισε, η απουσία προληπτικών μέτρων εδώ και είκοσι χρόνια μας έφερε στο σημερινό σημείο. «Η παρέμβαση έπρεπε να είχε γίνει πριν από 20 χρόνια. Τώρα πλέον για τα πλατάνια της Ηπείρου είναι αργά» είπε, προσθέτοντας ότι «χάνουμε πλατάνια ακόμα και 500 χρόνων». Η χρήση μηχανημάτων όπως αλυσοπρίονα χωρίς απολύμανση συμβάλλει στη διασπορά του μύκητα.
Κατά τον ίδιο, η σωτηρία του φυσικού οικοσυστήματος είναι πλέον αδύνατη. «Αυτή η μέθοδος μας δίνει ελπίδα μόνο για τα δέντρα που βρίσκονται στο αστικό τοπίο, όπως είναι αυτό πίσω μου, σε σημεία επιλεγμένα και σε δέντρα-μνημεία, όπως ο πλάτανος στη γέφυρα της Άρτας».
Η ομάδα iGEM IOANNINA, που ιδρύθηκε το 2020 ως διεπιστημονική φοιτητική ομάδα του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, έχει ήδη αποσπάσει ένα χάλκινο μετάλλιο (Antibyeotic, 2021) και ένα ασημένιο (IRIS, 2023) στον διεθνή διαγωνισμό.
