Μετά την ακύρωση της προγραμματισμένης συνάντησης Μητσοτάκη–Ερντογάν, το ενδιαφέρον στρέφεται πλέον στη συνάντηση του Τούρκου προέδρου με τον Ντόναλντ Τραμπ στον Λευκό Οίκο. Εκεί, σύμφωνα με όλες τις ενδείξεις, θα τεθεί εκ νέου το θέμα των αμερικανικών μαχητικών πέμπτης γενιάς F-35, ένα ζήτημα που ταλανίζει τις σχέσεις Άγκυρας–Ουάσινγκτον εδώ και χρόνια.
Ο Ερντογάν, μιλώντας στο «Special Report» του Fox News, δήλωσε πως «στην παρούσα φάση θα διαπραγματευθούμε ξανά για αυτό το ζήτημα. Αναμένουμε ότι οι ΗΠΑ θα κάνουν επίσης αυτό που πρέπει – τόσο για τα F-35 όσο για το ζήτημα των F-16 και της παραγωγής και συντήρησής τους».
Οι στόχοι της Άγκυρας
Η Τουρκία επιδιώκει να επιστρέψει στο πρόγραμμα F-35, με αιχμή την επανένταξη των τουρκικών αμυντικών εταιρειών που είχαν απομακρυνθεί το 2020 λόγω της αγοράς των ρωσικών S-400. Πριν τον αποκλεισμό, οι εταιρείες αυτές διέθεταν παραγωγική δυνατότητα εξαρτημάτων ύψους 12 δισ. δολαρίων. Στο τραπέζι των συνομιλιών θα βρεθούν η άρση των κυρώσεων CAATSA, η παραγωγή ανταλλακτικών και η πιθανή αγορά 40 F-35 και 40 F-16 Viper.
Παράλληλα, τουρκικές εταιρείες όπως οι ROKETSAN, ASELSAN και TÜBİTAK SAGE συνεχίζουν να αναπτύσσουν πυραύλους και συστήματα καθοδήγησης για χρήση με τα F-35, γεγονός που καταδεικνύει τη στρατηγική της Άγκυρας να διατηρήσει ρόλο στη διεθνή αγορά αμυντικής τεχνολογίας.
Το ζήτημα των S-400
Η απόκτηση των ρωσικών S-400 υπήρξε το καθοριστικό εμπόδιο για την Τουρκία. Οι ΗΠΑ εφάρμοσαν τις κυρώσεις του νόμου CAATSA και απέβαλαν την Άγκυρα από το πρόγραμμα των F-35, παρά το ότι είχε επενδύσει 1,45 δισ. δολάρια. Πρόσφατα, ρωσικές πηγές φέρεται να πρότειναν στην Τουρκία την επαναγορά του συστήματος, ωστόσο το τουρκικό υπουργείο Άμυνας επιμένει ότι οι S-400 παραμένουν κανονικά στο οπλοστάσιο των ενόπλων δυνάμεων.
Οι αντιδράσεις της ελληνοαμερικανικής κοινότητας
Η επικείμενη επίσκεψη Ερντογάν στον Λευκό Οίκο έχει κινητοποιήσει την ελληνοαμερικανική ομογένεια. Ο πρόεδρος του American Hellenic Institute, Νικ Λαρυγγάκης, απέστειλε επιστολή στον Τραμπ ζητώντας να υιοθετήσει «αυστηρή στάση» έναντι της Τουρκίας και να απορρίψει νέα εξοπλιστικά προγράμματα, συμπεριλαμβανομένων των F-16 και F-35, λόγω της «αναξιόπιστης στάσης της Άγκυρας ως συμμάχου».
Όπως είχε τονίσει και ο πρέσβης των ΗΠΑ στην Τουρκία, Τόμας Μπάρακ, η Ουάσινγκτον αναζητά «απολύτως» λύση για να ξεπεραστεί το αδιέξοδο που «ταλανίζει τις σχέσεις» από το 2017. Το ερώτημα παραμένει εάν η νέα διαπραγμάτευση θα καταφέρει να ισορροπήσει ανάμεσα στα F-35 και τους S-400.
