Ο Αμερικανός πρόεδρος, Ντόναλντ Τραμπ, άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο να προχωρήσει σε άρση κυρώσεων κατά της Τουρκίας και σε πώληση μαχητικών F-35, με τον όρο να σταματήσει η Άγκυρα να προμηθεύεται πετρέλαιο και φυσικό αέριο από τη Ρωσία. Όπως είπε, εάν οι συνομιλίες στον Λευκό Οίκο «εξελιχθούν θετικά», θα μπορούσε «σχεδόν άμεσα» να προχωρήσει στην άρση των κυρώσεων που επιβλήθηκαν το 2019 μετά την αγορά των ρωσικών S-400.
Παράλληλα, ο Τραμπ δεν δίστασε να επαινέσει τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν: «Κάνει καταπληκτική δουλειά στη χώρα του». Τόνισε, ωστόσο: «Θα ήθελα να σταματήσει να αγοράζει πετρέλαιο από τη Ρωσία, όσο η Ρωσία συνεχίζει αυτή την εκστρατεία εναντίον της Ουκρανίας. Έχουν ήδη σκοτωθεί εκατομμύρια άνθρωποι. Και για ποιον λόγο; Για ποιον λόγο;». Κατά τον ίδιο, μια τέτοια απόφαση θα ήταν το «καλύτερο πράγμα» που θα μπορούσε να κάνει ο Τούρκος πρόεδρος για να συμβάλει στον τερματισμό του πολέμου.
Η πιθανή επιστροφή της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35 θα ανέτρεπε απόφαση της πρώτης θητείας Τραμπ, ενώ παραμένουν οι ανησυχίες πως τα ρωσικά S-400 θα μπορούσαν να αποκαλύψουν αδυναμίες του αμερικανικού αεροσκάφους. Η Wall Street Journal επισημαίνει ότι μια τέτοια επιλογή θα συναντούσε έντονες αντιδράσεις τόσο από το Κογκρέσο όσο και από συμμάχους όπως η Ελλάδα και το Ισραήλ.
Ο Ερντογάν, που επιδιώκει την ενίσχυση της τουρκικής αμυντικής βιομηχανίας, έχει υπενθυμίσει ότι η χώρα του κατέβαλε 1,4 δισ. δολάρια για F-35 που δεν παρέλαβε ποτέ. Ενώ είχε στραφεί στην προμήθεια νέων F-16, επανέφερε πρόσφατα το αίτημα για τα F-35. «Θα συζητήσουμε για τα Patriots, για τα F-35», δήλωσε ο Τραμπ. «Ξέρω ότι τα θέλει. Χρειάζεται ορισμένα πράγματα και εμείς χρειαζόμαστε κάποια άλλα. Στο τέλος της ημέρας θα καταλήξουμε σε μια συμφωνία».
Οι ΗΠΑ είχαν επιβάλει κυρώσεις στον Οργανισμό Αμυντικής Βιομηχανίας της Τουρκίας βάσει του νόμου CAATSA, τον οποίο είχε υπογράψει ο Τραμπ. Η άρση των μέτρων θα απαιτούσε έγκριση του Κογκρέσου, αν και ο Ερντογάν θα μπορούσε να πιέσει για προεδρικό διάταγμα. Παράλληλα, η Τουρκία, αν και διατηρεί στενούς δεσμούς με τη Ρωσία, έχει υπογράψει συμφωνία 43 δισ. δολαρίων για αγορά αμερικανικού LNG, ενώ στηρίζει το ΝΑΤΟ σε αποστολές στη Λιθουανία.
Την ίδια ώρα, παραμένουν εκκρεμότητες όπως η υπόθεση της Halkbank, που το 2019 κατηγορήθηκε στις ΗΠΑ για παραβίαση κυρώσεων υπέρ του Ιράν. Ο ίδιος ο Ερντογάν έχει δηλώσει ότι σκοπεύει να συζητήσει το θέμα με τον Τραμπ.
Η συνάντηση στον Λευκό Οίκο, η πρώτη μετά από έξι χρόνια, πραγματοποιήθηκε σε μια περίοδο που η Άγκυρα βρέθηκε στο στόχαστρο για τις διώξεις στελεχών της αντιπολίτευσης, αλλά και μετά από την ένταση με τον πρώην πρόεδρο Τζο Μπάιντεν για την ένταξη Φινλανδίας και Σουηδίας στο ΝΑΤΟ. Όπως σχολίασε ο πρώην αξιωματούχος του τουρκικού ΥΠΕΞ, Αλπέρ Τσοσκούν, «από την οπτική του Ερντογάν, πρόκειται για μια ριζική αλλαγή σε σύγκριση με την εποχή Μπάιντεν. Μένει να φανεί εάν αυτό είναι πραγματικά καλό για τη δημοκρατία στην Τουρκία και εάν αντικατοπτρίζει μια υγιή σχέση».
