Μέσα από σκοτεινά δίκτυα, εικονικές συναλλαγές και επιστροφές χωρίς αντίκρισμα, επιτήδειοι λεηλατούν το δημόσιο ταμείο μεθοδικά. Το σχήμα είναι γνωστό και αποδοτικό: ιδρύονται εταιρείες-βιτρίνες, με μηδενικό σχεδόν κεφάλαιο, ανύπαρκτη δραστηριότητα και πρόχειρους εκπροσώπους που παίζουν τον ρόλο των «αχυρανθρώπων». Μέσα σε λίγες μέρες, οι ίδιες αυτές εταιρείες εμφανίζονται με φουσκωμένους τζίρους, πληθώρα συναλλαγών και μαζικές επιστροφές ΦΠΑ.
Αυτές οι επιστροφές γίνονται το εργαλείο κλοπής κρατικού χρήματος. Τα χρήματα μπαίνουν στους λογαριασμούς, διακινούνται αστραπιαία και εξαφανίζονται. Μέχρι να κινηθούν οι ελεγκτικοί μηχανισμοί, οι υπεύθυνοι έχουν χαθεί, οι εταιρείες έχουν κλείσει και στη θέση τους ξεφυτρώνουν καινούριες, έτοιμες να συνεχίσουν τη «δουλειά».
Το φαινόμενο δεν είναι ούτε καινούριο ούτε μεμονωμένο. Πρόκειται για μια σταθερή πληγή της ελληνικής οικονομίας, η οποία κοστίζει τουλάχιστον 1,5 δισ. ευρώ κάθε χρόνο σε χαμένο ΦΠΑ. Είναι ένα παράλληλο οικονομικό σύστημα που λειτουργεί με απόλυτη κανονικότητα, με ένα κράτος που μοιάζει περισσότερο με θεατή παρά με ρυθμιστή.
Από τις υποθέσεις που έχουν φτάσει στη Δικαιοσύνη, προκύπτει ότι οι εγκέφαλοι αυτών των κυκλωμάτων γνωρίζουν πολύ καλά τους κανονισμούς, τις αδυναμίες της διοίκησης και τα χρονικά παράθυρα που τους επιτρέπουν να δράσουν ανενόχλητοι. Εργαλείο τους είναι οι πλατφόρμες, οι ψηφιακές υπηρεσίες και οι βραδυκίνητοι ελεγκτικοί μηχανισμοί. Ενώ η πολιτεία προβάλλει την ψηφιοποίηση ως απάντηση στη φοροδιαφυγή, τα κυκλώματα του ΦΠΑ είναι ήδη ένα βήμα μπροστά, εκμεταλλευόμενα την ίδια την τεχνολογία για να κρύψουν τα ίχνη τους.
Το πιο ανατριχιαστικό, όμως, είναι ο ανθρώπινος παράγοντας. Οι αχυράνθρωποι δεν είναι εγκληματίες, αλλά συχνά άτομα ευάλωτα, που στρατολογούνται για μερικά χρήματα και γίνονται συνένοχοι χωρίς να καταλαβαίνουν. Κι όταν έρθει η ώρα των ποινικών διώξεων, αυτοί εμφανίζονται ως «υπεύθυνοι», ενώ οι πραγματικοί δράστες έχουν ήδη μεταφέρει τα κέρδη τους σε νέες δραστηριότητες.
Σε μια κοινωνία που ζητά διαφάνεια και φορολογική δικαιοσύνη, η απουσία ουσιαστικής αντίδρασης από το κράτος αποτελεί πρόκληση. Οι ελεγκτικοί μηχανισμοί, αντί να λειτουργούν αποτρεπτικά, παραμένουν γραφειοκρατικοί και υποστελεχωμένοι. Η νομοθεσία διαθέτει εργαλεία, αλλά η πολιτική βούληση για πραγματικό καθαρισμό φαίνεται να απουσιάζει.
Αν δεν υπάρξει άμεση και ουσιαστική παρέμβαση, το φαινόμενο θα συνεχίσει να διογκώνεται, με το δημόσιο να αιμορραγεί και τους συνεπείς φορολογούμενους να σηκώνουν συνεχώς μεγαλύτερα βάρη. Η πολιτική βούληση πλέον είναι δεδομένη τέλος στην ανοχή το μαχαίρι φαίνεται ότι θα φτάσει μέχρι το κόκκαλο Το κράτος και θέλει και μπορεί να δώσει ένα τέλος σε αυτήν την αιμορραγίας της ελληνικής οικονομίας από επίδοξους αετονύχηδες σε βάρος των πολιτών
