«Είναι σαφές ότι χρειάζεται να ενισχύσουμε τις άμυνές μας κατά της Ρωσίας»
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε τον «χάρτη πορείας για την Αμυντική Ετοιμότητα ως το 2030», ένα ολοκληρωμένο σχέδιο για την ενδυνάμωση των αμυντικών δυνατοτήτων της Ευρώπης και τη διασφάλιση της ειρήνης.
Το σχέδιο αντανακλά την αυξανόμενη ανησυχία που προκαλεί ο πόλεμος στην Ουκρανία, καθώς, όπως επισημαίνεται, «μια στρατιωτικοποιημένη Ρωσία συνιστά διαρκή απειλή για την ευρωπαϊκή ασφάλεια στο ορατό μέλλον».
Η Ύπατη Εκπρόσωπος της ΕΕ, Κάγια Κάλας, εξήγησε ότι, αν και «η Ρωσία σήμερα δεν έχει τη δυνατότητα να επιτεθεί στην ΕΕ, τα επόμενα χρόνια μπορεί να προετοιμαστεί γι’ αυτό», υπογραμμίζοντας πως «ο κίνδυνος δεν εξαφανίζεται ακόμα και μετά το τέλος του πολέμου στην Ουκρανία».
Ενίσχυση των αμυντικών δυνατοτήτων σε εννέα τομείς
Στο πλαίσιο του νέου στρατηγικού σχεδίου, η ΕΕ στοχεύει να ενδυναμώσει τις αμυντικές της δυνατότητες σε εννέα βασικούς τομείς, εναρμονισμένους με τις προτεραιότητες του ΝΑΤΟ. Η Κάλας τόνισε ότι στόχος είναι να καλυφθούν όλα τα αμυντικά κενά έως το 2030, με σαφείς κανόνες και χρονοδιαγράμματα, επισημαίνοντας πως «μόνο με συνεργασία μπορούμε να αντιμετωπίσουμε τις βασικές ελλείψεις».
Οι τομείς προτεραιότητας περιλαμβάνουν:
αντιαεροπορική και αντιπυραυλική άμυνα
στρατιωτική κινητικότητα
συστήματα πυροβολικού
κυβερνοάμυνα και τεχνητή νοημοσύνη
πυραύλους και πυρομαχικά
μη επανδρωμένα αεροσκάφη και αντι-drone συστήματα
υποστήριξη υποδομών
χερσαίες και ναυτικές επιχειρήσεις.
Η Επιτροπή προτείνει κοινές αγορές οπλικών συστημάτων, με στόχο έως το 2027 το 40% των αμυντικών προμηθειών να προέρχεται από συλλογικές συμβάσεις – ποσοστό που σήμερα δεν ξεπερνά το 20%.
Τέσσερα εμβληματικά έργα άμυνας
Στο σχέδιο περιλαμβάνονται τέσσερις μεγάλες ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες:
Άμυνα κατά των drones
Ανατολική Πτέρυγα
Ευρωπαϊκή Ασπίδα Αντιαεροπορικής Άμυνας
Διαστημική Ασπίδα
Αυτά τα προγράμματα στοχεύουν να ενισχύσουν την ευρωπαϊκή ικανότητα αποτροπής και άμυνας σε ξηρά, αέρα, θάλασσα, κυβερνοχώρο και διάστημα, ευθυγραμμισμένα με τους στόχους του ΝΑΤΟ.
Η Κάλας αναφέρθηκε ειδικά στο σχέδιο για τα drones, λέγοντας πως έως το τέλος του 2027 θα πρέπει να υπάρχει πλήρως επιχειρησιακό σύστημα, τονίζοντας ότι όλες οι χώρες «κινδυνεύουν» και πρέπει να επενδύσουν σε τεχνολογίες κατά των drones.
Ο ρόλος της Ουκρανίας
Η Κάλας υπογράμμισε ότι «η Ουκρανία παραμένει πρώτη γραμμή άμυνας της Ευρώπης», γι’ αυτό και οι εγγυήσεις ασφαλείας για τη χώρα περιλαμβάνονται στον νέο χάρτη πορείας.
«Η καλύτερη εγγύηση ασφαλείας είναι μια ισχυρή αμυντική βιομηχανία στην Ουκρανία και ένας ισχυρός ουκρανικός στρατός», ανέφερε, ανακοινώνοντας τη δημιουργία μιας συμμαχίας για τα drones με την Ουκρανία από τις αρχές του 2026, ώστε να αξιοποιηθεί η εμπειρία της από το πεδίο των μαχών.
ReArm Europe και χρηματοδοτικοί μηχανισμοί
Το νέο σχέδιο έρχεται να συμπληρώσει τη Λευκή Βίβλο για την ευρωπαϊκή άμυνα – Ετοιμότητα 2030 και το πρόγραμμα ReArm Europe / Readiness 2030, που δίνουν χρηματοδοτικά εργαλεία στα κράτη-μέλη για την ενίσχυση των αμυντικών επενδύσεων.
Η ενεργοποίηση της εθνικής ρήτρας διαφυγής του Συμφώνου Σταθερότητας για αμυντικούς σκοπούς, σε συνδυασμό με τα δάνεια του προγράμματος SAFE (Δράση για την Ασφάλεια της Ευρώπης), αποτελούν τον κορμό της πρωτοβουλίας, επιτρέποντας στις χώρες να αυξήσουν σημαντικά και γρήγορα τις δαπάνες τους για άμυνα.
Ο στόχος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου
Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Ιουνίου ζήτησε το νέο «χάρτη πορείας για την άμυνα» να περιγράφει συγκεκριμένους στόχους και ορόσημα για την κάλυψη των ελλείψεων ικανοτήτων, την επιτάχυνση των επενδύσεων και τη σταδιακή πορεία της ΕΕ προς την πλήρη αμυντική ετοιμότητα έως το 2030.
