Η Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με μια ασυνήθιστη και πρόωρη αύξηση των περιστατικών γρίπης, καθώς η κυκλοφορία του ιού εμφανίζεται τρεις έως τέσσερις εβδομάδες νωρίτερα από ό,τι τα προηγούμενα χρόνια.
Η επιστημονική κοινότητα παρακολουθεί με αυξημένη προσοχή τόσο την πρώιμη έναρξη της εποχικής έξαρσης όσο και την εμφάνιση του νέου υποστελέχους Κ του ιού Α(H3N2), το οποίο φαίνεται να επικρατεί και ίσως διαθέτει μεγαλύτερη ικανότητα μετάδοσης.
Παρότι η μελλοντική πορεία της γρίπης παραμένει αβέβαιη, τα συστήματα υγείας προετοιμάζονται για μια πιθανώς πιο επιβαρυμένη επιδημιολογική εικόνα, αφού η δραστηριότητα του ιού ήδη υπερβαίνει τα συνηθισμένα επίπεδα.
Οι ειδικοί εξετάζουν τις συνέπειες των μεταλλάξεων του υποστελέχους Κ και υπογραμμίζουν τη σημασία του εμβολιασμού για όσους ανήκουν σε ευάλωτες ομάδες, καθώς ο χρόνος θεωρείται καθοριστικός για την ενίσχυση της ανοσιακής προστασίας.
Στη χώρα μας, σύμφωνα με τον ΕΟΔΥ, η δραστηριότητα παραμένει χαμηλή, ενώ οι αρμόδιες αρχές παραμένουν σε συνεχή επιφυλακή.
Το ΑΠΕ ΜΠΕ απευθύνθηκε στη Δρα Σταματούλα Τσικρικά, πρόεδρο Ομάδας Προαγωγής Υγείας και Διακοπής Καπνίσματος Ευρωπαϊκής Πνευμονολογικής Εταιρείας, Secretary of UEMS Pneumology Section και πρόεδρο Ένωσης Πνευμονολόγων Ελλάδας, ζητώντας διευκρινίσεις σχετικά με το υποστέλεχος Κ, τα συμπτώματα που το συνοδεύουν και τη φετινή εικόνα της εποχικής γρίπης.
«Σύμφωνα με τα μέχρι τώρα επιδημιολογικά δεδομένα των διεθνών οργανισμών υγείας, η δραστηριότητα της εποχικής γρίπης καταγράφεται αρκετά νωρίτερα από το αναμενόμενο με την ανίχνευση ενός νέου υποστελέχους Κ της γρίπης Α(H3N2), το οποίο ήδη ανιχνεύεται σε υψηλά ποσοστά κατά την αντίστοιχη περίοδο γρίπης στο νότιο ημισφαίριο. Για τη γηραιά ήπειρο, το Ευρωπαϊκό Κέντρο Πρόληψης και Ελέγχου Νόσων (ECDC) αναφέρει ότι το 86% των στελεχών A(H3N2) ανήκουν στο υποστέλεχος Κ, δηλαδή σε ένα αντιγονικά μετατοπισμένο κλάδο του υπότυπου A(H3N2)», επισημαίνει η ίδια.
Οι ανησυχίες των ειδικών
«Η επιστημονική κοινότητα παρακολουθεί με ιδιαίτερη προσοχή την εξέλιξη του υποστελέχους Κ, καθώς έχει ήδη αποκτήσει πολλαπλές νέες μεταλλάξεις που αυξάνουν την πιθανότητα διαφοροποίησής του από το στέλεχος αναφοράς J.2, το οποίο επιλέχθηκε για την παρασκευή του τρέχοντος εποχικού εμβολίου. Ως αποτέλεσμα, τίθενται εύλογα ερωτήματα σχετικά με ενδεχόμενη αυξημένη μεταδοτικότητα, το ποσοστό διαφυγής από την ανοσολογική απάντηση, αλλά και την πιθανή μείωση της αποτελεσματικότητας του εμβολίου, δεδομένου ότι οι μεταλλάξεις αυτές ενδέχεται να περιορίσουν την επικαιροποιημένη ανοσολογική αναγνώριση του ιού», τονίζει η κ. Τσικρικά.
Τα συμπτώματα
Η λοίμωξη από τον υπότυπο H3N2 εμφανίζει εικόνα παρόμοια με εκείνη της γρίπης A, όμως παρουσιάζει αυξημένη σοβαρότητα κυρίως σε ηλικιωμένους και άτομα με προβλήματα υγείας. Για τον λόγο αυτό προτείνεται έντονα ο εμβολιασμός των ευπαθών ομάδων, όπως των ηλικιωμένων, ατόμων με χρόνια αναπνευστικά ή καρδιακά νοσήματα, εγκύων και θηλαζουσών, όσων βρίσκονται σε στενή επαφή με βρέφη κάτω των έξι μηνών και ατόμων με ανοσοκαταστολή, όπως εξηγεί η κ. Τσικρικά.
Μεταξύ των συνηθέστερων συμπτωμάτων περιλαμβάνονται υψηλός πυρετός, βήχας, μυαλγίες, αρθραλγίες, έντονος πονοκέφαλος, καταρροή, βράγχος φωνής, καθώς και έντονη αδυναμία και κόπωση. Στα παιδιά μπορεί να εμφανιστούν διαρροϊκές κενώσεις και συχνότερα συμπτώματα από το γαστρεντερικό.
«Η πιθανά ταχύτερη και πρώιμη διασπορά στον γενικό πληθυσμό χωρίς να έχει επιτευχθεί η ανοσία της αγέλης στην κοινότητα, καθώς και ο υψηλότερος αριθμός κρουσμάτων με βαρύτερη κλινική εικόνα δύναται να οδηγήσουν σε πρόωρη έναρξη επιδημικής περιόδου γρίπης και μεγαλύτερη πίεση του συστήματος υγείας», αναφέρει.
Τονίζει επίσης ότι, παρά τις ανησυχίες, συστήνεται ψυχραιμία, καθώς η ανοσιακή «ομπρέλα» του εμβολίου παραμένει σημαντική. Οι πρώτες ενδείξεις δείχνουν πως ο εμβολιασμός εξακολουθεί να προσφέρει ουσιαστική προστασία από σοβαρή νόσο.
Εμβολιασμός: βασικό μέτρο προστασίας
Καθώς ο χειμώνας αυξάνει κάθε χρόνο την κυκλοφορία των αναπνευστικών ιών, καταγράφονται υψηλότερα ποσοστά νοσηρότητας και θνησιμότητας. Ο συγχρωτισμός σε κλειστούς και ανεπαρκώς αεριζόμενους χώρους διευκολύνει τη μετάδοση της γρίπης, όπως αναφέρει η Δρ Τσικρικά.
Η εποχική γρίπη αποτελεί ιογενή λοίμωξη με σημαντικό αντίκτυπο στην υγεία, κυρίως στους ευάλωτους πληθυσμούς. Το εμβόλιο κάθε έτους διαμορφώνεται από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας βάσει των στελεχών που κυκλοφόρησαν την προηγούμενη περίοδο.
Η Δρ Τσικρικά εξηγεί ότι τα αντισώματα αυξάνονται σταδιακά μέσα σε δύο με τρεις εβδομάδες μετά τον εμβολιασμό και παραμένουν για περίπου έξι μήνες, ανάλογα με την ανοσολογική απόκριση του οργανισμού. Η ταχεία μεταλλαγή των ιών καθιστά απαραίτητη την ετήσια ανανέωση της προστασίας.
«Χωρίς καμία αμφιβολία, ο εμβολιασμός κατά της εποχικής γρίπης παραμένει τεκμηριωμένα ως η πλέον απλή, ασφαλή και αποτελεσματική και θεμελιώδης πράξη πρόληψης, η οποία μπορεί να προστατεύσει όχι μόνο την ατομική υγεία, αλλά και να μειώσει σημαντικά τη διασπορά του ιού στην κοινότητα, συμβάλλοντας στη θωράκιση των πιο ευάλωτων ομάδων του πληθυσμού», καταλήγει η κ. Τσικρικά.
