Η εργασία που δεν βγάζει τον μήνα και η αγορά που φτωχοποιεί τους εργαζόμενους
ΑΡΙΘΜΟΙ ΣΟΚ
Ένας στους πέντε εργαζόμενους είναι χαμηλόμισθος
Δουλεύουμε από τους περισσότερους στην Ευρώπη και πληρωνόμαστε σχεδόν τα μισά
Πάνω από 12 τοις εκατό δουλεύει περισσότερες από 49 ώρες την εβδομάδα
Οι μισοί προσφέρουν επιπλέον εργασία χωρίς πλήρη αμοιβή
Κάθε μήνα, χιλιάδες εργαζόμενοι κάνουν τον ίδιο υπολογισμό και το αποτέλεσμα είναι πάντα το ίδιο. Ο μισθός τελειώνει πριν τελειώσει ο μήνας. Το κόστος ζωής ανεβαίνει, οι ώρες εργασίας αυξάνονται και η υπόσχεση ότι η δουλειά οδηγεί σε αξιοπρεπή ζωή μοιάζει όλο και πιο μακρινή. Το πρόβλημα δεν είναι μεμονωμένο. Είναι δομικό.
Ο μισθός φαίνεται νόμιμος. Η δουλειά όχι.
Στα χαρτιά όλα είναι σωστά. Σύμβαση, βασικός μισθός, εισφορές. Στην πράξη, όμως, οι ώρες ξεχειλώνουν. Υπερωρίες που δεν δηλώνονται, καθήκοντα που δεν προβλέπονται και πίεση για συνεχή διαθεσιμότητα χωρίς αντίστοιχη αμοιβή. Η εργασία αυξάνεται, το εισόδημα μένει στάσιμο.
Η Ελλάδα καταγράφεται σταθερά στις πρώτες θέσεις ως προς τις ώρες εργασίας στην Ευρώπη, ενώ ταυτόχρονα βρίσκεται χαμηλά στους μισθούς. Περισσότερη δουλειά δεν σημαίνει καλύτερη ζωή. Σημαίνει συχνά περισσότερη φθορά.
Το μπλοκάκι ως κανονικότητα
Η μετατροπή της κανονικής εργασίας σε δήθεν συνεργασία έχει γίνει κανόνας. Εργαζόμενοι με σταθερό ωράριο, προϊστάμενο και υποχρεώσεις εμφανίζονται ως ελεύθεροι επαγγελματίες. Χωρίς υπερωρίες, χωρίς δώρα, χωρίς ουσιαστική προστασία. Το ρίσκο μεταφέρεται εξ ολοκλήρου στον εργαζόμενο.
Τα χρήματα που δεν φαίνονται αλλά καθορίζουν τη ζωή
Σε πολλές περιπτώσεις, το χαμηλό δηλωμένο εισόδημα συμπληρώνεται άτυπα. Πληρωμές στο χέρι, bonus χωρίς παραστατικά, υποσχέσεις για μελλοντική ανταμοιβή που δεν έρχεται ποτέ. Ο εργαζόμενος εγκλωβίζεται. Αν μιλήσει, κινδυνεύει. Αν σιωπήσει, συνεχίζει να ζει με λιγότερα.
Η ευθύνη που διαχέεται και εξαφανίζεται
Όταν προκύπτουν καταγγελίες, η απάντηση είναι προβλέψιμη. Όλα είναι σύμφωνα με τον νόμο. Και πράγματι, το σύστημα έχει σχεδιαστεί έτσι ώστε να καλύπτεται τυπικά. Η ευθύνη μοιράζεται σε συμβάσεις, λογιστικά γραφεία, υπεργολάβους και ενδιάμεσους. Στο τέλος, κανείς δεν φταίει πραγματικά.
Η εργασιακή φτώχεια ως νέα κανονικότητα
Η εργασία δεν εγγυάται πια αξιοπρεπή διαβίωση. Και όσο αυτό παρουσιάζεται ως αναγκαίο για την ανταγωνιστικότητα, τόσο οι εργαζόμενοι προσαρμόζονται σε μια ζωή περιορισμών, ενώ κάποιοι λίγοι συνεχίζουν να κερδίζουν χωρίς να φαίνονται.
| Δείκτης | Ελλάδα | Ευρωπαϊκός μέσος όρος |
|---|---|---|
| Μέσος ετήσιος μισθός | 17.954 ευρώ | 39.800 ευρώ |
| Εργασία άνω των 49 ωρών εβδομαδιαίως | 12,4 τοις εκατό | περίπου 6 τοις εκατό |
| Χαμηλόμισθοι εργαζόμενοι | 1 στους 5 | 1 στους 10 |
| Απλήρωτη ή υποαμειβόμενη υπερεργασία | περίπου 50 τοις εκατό | σαφώς χαμηλότερα |
Το ερώτημα είναι απλό. Πόσο μπορεί να αντέξει μια κοινωνία όπου η δουλειά δεν αρκεί για να ζήσεις. Όταν η εργασία χάνει την αξία της, τότε το ρήγμα δεν είναι οικονομικό. Είναι κοινωνικό.
