Η συζήτηση γύρω από τις διατροφικές συνήθειες των ανθρώπων που ζουν πάνω από έναν αιώνα έχει αναζωπυρωθεί χάρη στον Dan Buettner, δημοσιογράφο και εξερευνητή του National Geographic.
Ο Buettner, ειδικός στη μακροζωία, έχει αφιερώσει περίπου είκοσι χρόνια στην έρευνα των «Μπλε Ζωνών», περιοχών όπου οι κάτοικοι φτάνουν συχνά τα 100 χρόνια με καλύτερη ποιότητα ζωής από τον μέσο όρο. Η βασική του διαπίστωση είναι ότι η καθημερινή διατροφή των υπεραιωνόβιων περιλαμβάνει ελάχιστο κρέας, ενώ η κατανάλωση φυτικών τροφών αποτελεί τον πυρήνα του διαιτολογίου τους.
Τι δείχνουν τα παραδείγματα από τις Μπλε Ζώνες
Ο Buettner έχει συγκεντρώσει στοιχεία από περιοχές όπως η Οκινάουα, η Σαρδηνία, η Ικαρία, το Λόμα Λίντα και η Νικόγια. Όλες παρουσιάζουν κοινά χαρακτηριστικά:
Η διατροφή τους στηρίζεται σε τοπικά φυτικά προϊόντα. Κυριαρχούν τα όσπρια, τα δημητριακά ολικής άλεσης και τροφές όπως πατάτες και ρίζες. Υπολογίζεται ότι περίπου το 90 τοις εκατό όσων καταναλώνουν οι κάτοικοι αυτών των περιοχών προέρχεται από τρόφιμα φυτικής προέλευσης.
Τα γεύματα χαρακτηρίζονται από απλότητα, χωρίς την επεξεργασία και την υπερβολή που συχνά συναντώνται στη δυτική διατροφή.
Το κρέας καταναλώνεται σε μικρές ποσότητες και συνήθως μόνο σε ιδιαίτερες περιστάσεις.
Σύμφωνα με τον Buettner, οι άνθρωποι που γιορτάζουν τα εκατό τους χρόνια τρώνε κρέας περίπου «5 φορές τον μήνα», ποσότητα που αντιστοιχεί σε λιγότερα από 10 κιλά τον χρόνο.
Για να γίνει πιο σαφής η διαφορά, στις Ηνωμένες Πολιτείες η μέση κατανάλωση φτάνει τα 110 κιλά ανά άτομο ετησίως. Παρόλα αυτά, ο Buettner δεν προτείνει πλήρη αποχή από το κρέας, αλλά έναν πιο ισορροπημένο τρόπο κατανάλωσης.
Η επιστημονική διάσταση
Μελέτη του «Nature Medicine» αναφέρει ότι ακόμη και περιορισμένη πρόσληψη επεξεργασμένου κρέατος, μεταξύ 0,6 και 57 γραμμαρίων ημερησίως, συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο κατά 11 τοις εκατό για διαβήτη τύπου 2 και κατά 7 τοις εκατό για καρκίνο του παχέος εντέρου.
Τα οφέλη των φυτικών τροφών και ιδιαίτερα των οσπρίων
Ο Buettner τονίζει ότι τα όσπρια αποτελούν κοινό σημείο όλων των διατροφών στις Μπλε Ζώνες. Ένα καθημερινό πιάτο οσπρίων μπορεί, όπως αναφέρει, να μεταφραστεί σε περίπου τέσσερα επιπλέον χρόνια ζωής σε σύγκριση με όσους επιλέγουν λιγότερο υγιεινές πηγές πρωτεΐνης.
Ο ίδιος επισημαίνει ότι τα τελευταία είκοσι χρόνια παρατηρείται μια σταδιακή εγκατάλειψη των παραδοσιακών συνηθειών, καθώς η βιομηχανοποιημένη διατροφή κερδίζει έδαφος, γεγονός που θεωρεί ανησυχητικό για τη μελλοντική υγεία των πληθυσμών.