Δεν χρειάζεται να είσαι νομικός για να καταλάβεις γιατί έγινε θόρυβος. Το λεγόμενο άρθρο 109 για γονική μέριμνα και συνεπιμέλεια δεν άναψε φωτιά μόνο επειδή συνδέθηκε επικοινωνιακά με γνωστό πρόσωπο. Άναψε γιατί ακουμπάει την καρδιά της θεσμικής εμπιστοσύνης. Πώς νομοθετείται κάτι τόσο ευαίσθητο. Με ποια διαδικασία. Με ποια καθαρότητα.
ΤΙ ΑΛΛΑΖΕΙ ΠΡΑΚΤΙΚΑ
Η διάταξη δίνει σε γονέα που διαφωνεί με πρωτόδικη απόφαση τη δυνατότητα να ζητήσει αναστολή εκτέλεσης μέχρι να κριθεί η υπόθεση σε δεύτερο βαθμό, υπό προϋποθέσεις. Με απλά λόγια: να μη «κλειδώνει» μια πραγματικότητα για μεγάλο διάστημα μέχρι να τελειώσει η έφεση. Αυτό έχει δύο όψεις. Και οι δύο είναι πραγματικές. Από τη μία, μπορεί να λειτουργήσει ως δικλείδα ασφαλείας όταν αλλάζουν ουσιαστικά τα δεδομένα και πρέπει να προστατευτεί το παιδί. Από την άλλη, μπορεί να ανοίξει παράθυρο για κατάχρηση. Περισσότερες αιτήσεις. Περισσότερες αναστολές. Περισσότερα μπρος-πίσω. Περισσότερη ένταση. Και στο τέλος, ένας χαμένος: το παιδί.
ΓΙΑΤΙ ΕΓΙΝΕ ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΘΕΜΑ
Γιατί δεν ήρθε ως καθαρό νομοσχέδιο Δικαιοσύνης, με πλήρη αιτιολόγηση και ουσιαστική συζήτηση. Ήρθε μέσα σε άλλο νομοθέτημα με διαφορετικό βασικό αντικείμενο. Αυτό είναι που ο κόσμος διαβάζει ως «σφήνα». Μπορεί να είναι τυπικά νόμιμο. Θεσμικά όμως είναι ρίσκο. Γιατί δίνει την εντύπωση shortcut. Και όταν η πολιτική δίνει εντύπωση shortcut, ξεκινά η καχυποψία. Μετά, δεν τη μαζεύεις ούτε με δελτία Τύπου.
ΤΟ ΔΕΥΤΕΡΟ ΚΑΥΣΙΜΟ
Ο θόρυβος μεγάλωσε επειδή η διάταξη συνδέθηκε επικοινωνιακά με το ότι γνωστό κυβερνητικό πρόσωπο φέρεται να έκανε χρήση της ρύθμισης σε δική του οικογενειακή υπόθεση. Εκεί γεννιέται η βαριά λέξη: «φωτογραφικό». Ακόμα κι αν δεν υπάρχει κάτι παράνομο, η πολιτική δουλεύει και με την εικόνα. Και η εικόνα εδώ έγινε τοξική.
ΤΟ ΚΕΝΤΡΙΚΟ ΕΡΩΤΗΜΑ
Δεν είναι να «βρούμε εχθρό». Είναι να απαντηθεί καθαρά το θεσμικό γιατί. Γιατί κρίθηκε επείγουσα η ρύθμιση. Γιατί δεν ήρθε αυτόνομα ως νομοσχέδιο. Ποιο κενό καλύπτει. Ποιες δικλείδες βάζει ώστε να μη γίνει εργαλείο πίεσης σε οικογενειακούς πολέμους. Πώς προστατεύεται στην πράξη το συμφέρον του παιδιού.
Αλλιώς, το μήνυμα που μένει στον κόσμο είναι απλό και επικίνδυνο: οι νόμοι τρέχουν όταν τρέχουν οι ισχυροί. Και αυτό είναι ο ορισμός της κρίσης εμπιστοσύνης.
ΠΩΣ ΚΛΕΙΝΕΙ ΘΕΣΜΙΚΑ ΣΩΣΤΑ
Θέλει καθαρή τεκμηρίωση. Θέλει σαφή κριτήρια για την αναστολή. Θέλει φίλτρα κατά της κατάχρησης. Θέλει ταχύτερη εκδίκαση σε δεύτερο βαθμό. Θέλει κανόνες που δεν αφήνουν το σύστημα να γίνεται αρένα για όποιον έχει περισσότερους πόρους.
Η διάταξη μπορεί να έχει λογική ως εργαλείο. Το πρόβλημα είναι ο τρόπος και το timing. Όταν μια ρύθμιση για παιδιά και οικογένεια περνά με αίσθηση shortcut, η πολιτική πληρώνει ακριβά. Και μαζί της πληρώνει η κοινωνία. Γιατί εκεί δεν παίζεις με εντυπώσεις. Παίζεις με ζωές.
