Με έντονη νευρικότητα ξεκίνησαν οι αγορές τη Δευτέρα, καθώς δύο παράγοντες υψηλού ρίσκου συμπίπτουν: η κλιμακούμενη κρίση στο Ιράν, με σενάρια αμερικανικής επέμβασης, και μια πρωτοφανής θεσμική σύγκρουση στις ΗΠΑ, μετά τις απειλές της κυβέρνησης Τραμπ για ποινική δίωξη του προέδρου της Federal Reserve, Τζερόμ Πάουελ.
Ο συνδυασμός αυτός οδηγεί σε απότομο repricing ρίσκου: οι επενδυτές εγκαταλείπουν τα ριψοκίνδυνα assets, στρέφονται στα ασφαλή καταφύγια, ανεβάζουν το πετρέλαιο και πιέζουν το δολάριο.
Χρυσός και ασήμι σε ιστορικά ρεκόρ
Ο χρυσός ξεπέρασε για πρώτη φορά τα 4.600 δολάρια ανά ουγκιά, ενώ το ασήμι εκτοξεύθηκε κοντά στα 85 δολάρια, εν μέσω αυξημένης επενδυτικής ζήτησης και στενότητας στη φυσική αγορά. Κέρδη καταγράφουν επίσης πλατίνα και παλλάδιο.
Η άνοδος στηρίζεται:
- στην έντονη γεωπολιτική αβεβαιότητα,
- αλλά και στις προσδοκίες για τουλάχιστον δύο μειώσεις επιτοκίων από τη Fed εντός του 2026, που ευνοούν τα μη αποδοτικά πολύτιμα μέταλλα.
Ιράν: γεωπολιτικός κίνδυνος και ενεργειακές ανησυχίες
Στο επίκεντρο βρίσκεται το Ιράν, όπου πάνω από 500 άνθρωποι έχουν χάσει τη ζωή τους στις διαδηλώσεις, σύμφωνα με οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Η Τεχεράνη προειδοποιεί ότι θα πλήξει αμερικανικούς στόχους σε περίπτωση στρατιωτικής επέμβασης, ενώ ο Ντόναλντ Τραμπ δηλώνει ότι εξετάζει «πολύ ισχυρές επιλογές».
Οι αγορές φοβούνται όχι μόνο εσωτερική αποσταθεροποίηση, αλλά και ευρύτερη ανάφλεξη που θα μπορούσε να πλήξει τις ενεργειακές ροές από τον Περσικό Κόλπο.
Πετρέλαιο: γεωπολιτικό premium και φόβοι για τα Στενά του Ορμούζ
Οι τιμές του πετρελαίου κινούνται ανοδικά, ενσωματώνοντας γεωπολιτικό ασφάλιστρο. Περίπου 1,9 εκατ. βαρέλια ημερησίως ιρανικών εξαγωγών θεωρούνται επισφαλή, ενώ στο βάθος παραμένει ο φόβος διαταραχών στα Στενά του Ορμούζ, απ’ όπου διέρχεται σχεδόν το 20% της παγκόσμιας κατανάλωσης πετρελαίου.
Αντίβαρο αποτελεί προς το παρόν η επανεκκίνηση των εξαγωγών από τη Βενεζουέλα, που συγκρατεί την άνοδο.
Fed υπό πίεση – Το Δολάριο στο στόχαστρο
Το δεύτερο σοκ προέρχεται από τις ΗΠΑ. Ο Τζερόμ Πάουελ αποκάλυψε ότι δέχθηκε απειλές για ποινική δίωξη, τις οποίες χαρακτήρισε απόπειρα άσκησης πίεσης στη Fed ώστε να μειώσει τα επιτόκια.
Η εξέλιξη αναζωπυρώνει φόβους για υπονόμευση της ανεξαρτησίας της κεντρικής τράπεζας, πλήττοντας την εμπιστοσύνη στο δολάριο. Οι αγορές αντέδρασαν άμεσα:
- πτώση στα futures της Wall Street,
- σημαντική υποχώρηση του δολαρίου,
- ενσωμάτωση περισσότερων μειώσεων επιτοκίων στα συμβόλαια.
Το «ασφάλιστρο φόβου» επιστρέφει
Το κοινό στοιχείο πίσω από τις κινήσεις των αγορών είναι η απώλεια βεβαιοτήτων. Οι επενδυτές καλούνται να αποτιμήσουν ταυτόχρονα:
- τον κίνδυνο στρατιωτικής κλιμάκωσης σε μια κρίσιμη ενεργειακή περιοχή,
- και τον θεσμικό κίνδυνο στην καρδιά της αμερικανικής νομισματικής πολιτικής.
Όσο το Ιράν παραμένει σε αναβρασμό και η Fed στο στόχαστρο, το «ασφάλιστρο φόβου» δεν περιορίζεται σε μεμονωμένα assets, αλλά βαραίνει συνολικά το πλαίσιο εμπιστοσύνης των αγορών — και αυτό είναι το πιο δύσκολο ρίσκο να αντισταθμιστεί.
