Ο Ντόναλντ Τραμπ εμφανίζεται αποφασισμένος να προχωρήσει χωρίς εκπτώσεις στην επιβολή νέων δασμών κατά ευρωπαϊκών χωρών που αντιδρούν στο σχέδιό του για ανάληψη ελέγχου της Γροιλανδίας. Οι Ευρωπαίοι σύμμαχοι έχουν στοιχηθεί ανοιχτά υπέρ της δανικής κυριαρχίας στο αρκτικό νησί, υπογραμμίζοντας ότι ο πρόεδρος των ΗΠΑ δεν μπορεί να αμφισβητεί εδαφική ακεραιότητα κράτους μέλους του ΝΑΤΟ.
Παρά τις αντιδράσεις, ο Αμερικανός πρόεδρος αρνήθηκε να αποκλείσει ακόμη και τη χρήση βίας, επιμένοντας ότι θα υλοποιήσει την απειλή επιβολής δασμών σε προϊόντα που εισάγονται στις ΗΠΑ από το Ηνωμένο Βασίλειο και επτά ακόμη ευρωπαϊκές χώρες. Σε ανάρτησή του στο Truth Social τις πρώτες ώρες της 20ής Ιανουαρίου, έκανε λόγο για «πολύ καλή τηλεφωνική επικοινωνία» με τον γενικό γραμματέα του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε και προανήγγειλε συνάντηση «διαφόρων μερών» στην Ελβετία. Τόνισε μάλιστα ότι «Η Γροιλανδία είναι επιτακτική ανάγκη για την εθνική και παγκόσμια ασφάλεια. Δεν μπορεί να υπάρξει επιστροφή. Σε αυτό, όλοι συμφωνούν!».
Ο Τραμπ έχει δηλώσει ότι από την 1η Φεβρουαρίου θα επιβάλει δασμό 10% «σε όλα τα αγαθά» που αποστέλλονται από τη Βρετανία στις ΗΠΑ, ο οποίος θα αυξηθεί στο 25% από την 1η Ιουνίου, μέχρι να υπάρξει συμφωνία για την αγορά της Γροιλανδίας από την Ουάσιγκτον. Το ίδιο καθεστώς, σύμφωνα με τις δηλώσεις του, θα ισχύσει για τη Δανία, τη Νορβηγία, τη Σουηδία, τη Γαλλία, τη Γερμανία, την Ολλανδία και τη Φινλανδία. Όταν ρωτήθηκε αν θα προχωρήσει πράγματι στην επιβολή των δασμών, απάντησε κατηγορηματικά «Θα το κάνω, 100%», ενώ στο ερώτημα περί χρήσης βίας περιορίστηκε στο «κανένα σχόλιο».
Οι απειλές αυτές αναμένεται να πλήξουν κυρίως προϊόντα πολυτελείας και εξειδικευμένα ευρωπαϊκά αγαθά. Στη λίστα περιλαμβάνονται γαλλικά κρασιά και τυριά, ο νορβηγικός σολομός, καθώς και τα ηχεία Bang & Olufsen που συναρμολογούνται στη Δανία. Αν και τα Lego αποτελούν επίσης εμβληματικό δανικό προϊόν, η εταιρεία κατασκευάζει τα περισσότερα παιχνίδια της στο Μεξικό και αλλού. Πιθανές επιπτώσεις αναμένονται επίσης για μάρκες όπως οι Leica, Louis Vuitton, Le Creuset και Hermès, οι οποίες διατηρούν μεγάλο μέρος της παραγωγής τους στην Ευρώπη.
Παραμένει ασαφές αν οι νέοι δασμοί θα προστεθούν στους ήδη υφιστάμενους, οι οποίοι σήμερα ανέρχονται περίπου στο 15% για τα περισσότερα προϊόντα της Ευρωπαϊκής Ένωσης και στο 10% για εκείνα του Ηνωμένου Βασιλείου. Εξίσου αβέβαιο είναι το νομικό πλαίσιο στο οποίο θα στηριχθεί η επιβολή τους, καθώς το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ αναμένεται να αποφανθεί σύντομα για τη νομιμότητα παλαιότερων δασμών που είχαν επιβληθεί χωρίς σαφή εξουσιοδότηση.
Πέρα από τα καταναλωτικά αγαθά, η Ευρώπη αποτελεί βασικό προμηθευτή μεταποιημένων προϊόντων υψηλής αξίας. Η Γερμανία εξάγει αυτοκίνητα όπως Volkswagen, Audi και Porsche, η Σουηδία τα Volvo, ενώ η Γαλλία τα αεροσκάφη Airbus. Παρά το γεγονός ότι πολλά εξαρτήματα προέρχονται από διεθνείς αλυσίδες εφοδιασμού, η τελική συναρμολόγηση και η τεχνογνωσία παραμένουν κυρίως στην ευρωπαϊκή ήπειρο. Σημαντικές είναι και οι ευρωπαϊκές εξαγωγές φαρμακευτικών προϊόντων, με τις ΗΠΑ να έχουν εισαγάγει στο παρελθόν εμβόλια που παρήχθησαν στο Βέλγιο και τη Γερμανία, ιδίως κατά την περίοδο της πανδημίας Covid.
Μέσα σε αυτό το κλίμα, η Ευρωπαϊκή Ένωση συγκαλεί έκτακτη Σύνοδο Κορυφής στις Βρυξέλλες, όπου οι ηγέτες θα εξετάσουν τις πιθανές απαντήσεις στην αμερικανική πίεση. Η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας Κάγια Κάλας ξεκαθάρισε ότι το μπλοκ «δεν έχει κανένα συμφέρον να ξεκινήσει μια διαμάχη, αλλά θα κρατήσουμε τη θέση μας», προσθέτοντας ότι «οι εμπορικές απειλές δεν είναι ο τρόπος για να το αντιμετωπίσουμε αυτό» και ότι «Η κυριαρχία δεν είναι για το εμπόριο».
Την ίδια ώρα, Ευρωπαίοι ηγέτες που βρίσκονται στο Νταβός εξετάζουν σενάρια αντιποίνων, όπως η επιβολή δασμών σε αμερικανικά προϊόντα αξίας άνω των 100 δισεκατομμυρίων δολαρίων ή ο περιορισμός της πρόσβασης αμερικανικών πολυεθνικών σε ευρωπαϊκές συμβάσεις. Ένα τέτοιο σπιράλ αντιπαράθεσης, ωστόσο, θα μπορούσε να αποδειχθεί ιδιαίτερα επιβαρυντικό για την ευρωπαϊκή οικονομία, η οποία ήδη δοκιμάζεται από χαμηλή ανάπτυξη και παρατεταμένη αβεβαιότητα.
