Το χθεσινό μπλακ άουτ στο FIR Αθηνών, με αεροσκάφη καθηλωμένα επί ώρες και ουσιαστικό κλείσιμο του ελληνικού εναερίου χώρου, δεν ήταν απλώς ένα τεχνικό πρόβλημα αλλά ένα ισχυρό καμπανάκι για την αξιοπιστία των κρατικών υπηρεσιών στον κρίσιμο τομέα της ασφάλειας πτήσεων. Την ίδια στιγμή που το πρόβλημα στις ραδιοεπικοινωνίες προκάλεσε αναστάτωση, οι αντιφατικές ανακοινώσεις της Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας θόλωσαν ακόμη περισσότερο την εικόνα.
Το πρωί της Κυριακής, το σύστημα ραδιοεπικοινωνιών παρουσίασε σοβαρή βλάβη στις κρίσιμες συχνότητες των Κέντρων Ελέγχου Αθηνών και Μακεδονίας, με τους ελεγκτές να λειτουργούν με εφεδρικές λύσεις και μειωμένη δυνατότητα επικοινωνίας. Πτήσεις προς και από την Ελλάδα είτε καθηλώθηκαν είτε εκτρέπονταν, προκαλώντας χάος στα αεροδρόμια, καθυστερήσεις και ακυρώσεις, με τους επιβάτες να ενημερώνονται κυρίως από τα κινητά τους και όχι από επίσημη πηγή.
Στην αρχική της ανακοίνωση, η ΥΠΑ έκανε λόγο για «μαζική παρεμβολή σχεδόν σε όλες τις συχνότητες του FIR Αθηνών» και περιστατικό «πρωτοφανούς διάστασης», αφήνοντας να εννοηθεί πιθανή δολιοφθορά ή υβριδική επίθεση. Ενεργοποιήθηκε Ομάδα Αντιμετώπισης Κρίσεων, απογειώθηκε ειδικό αεροσκάφος για έλεγχο φάσματος, ενώ συνεργάστηκαν ΕΕΤΤ και Eurocontrol.
Η πρώτη ανακοίνωση ανέφερε:
«Στις 4/1/2026 και ώρα 08:59 τοπική, η Υπηρεσία αντιμετώπισε μαζική παρεμβολή σχεδόν σε όλες τις συχνότητες που εξυπηρετούν το F.I.R. Αθηνών… Η Ομάδα Αντιμετώπισης Κρίσεων της Υπηρεσίας συγκλήθηκε… Παράλληλα, οι ηλεκτρονικοί της ΥΠΑ κινητοποιήθηκαν σε όλες τις περιφερειακές μονάδες… Δόθηκε εντολή στο ειδικά εξοπλισμένο αεροσκάφος της ΥΠΑ να απογειωθεί εκτάκτως… Με γνώμονα την ασφάλεια των πτήσεων, το Κέντρο Ελέγχου Περιοχής Αθηνών προχώρησε σε μείωση του αριθμού των εξυπηρετούμενων αεροσκαφών στο F.I.R. Αθηνών σε 35 αεροσκάφη ανά ώρα, αριθμός που αυξήθηκε σε 45 αεροσκάφη ανά ώρα μετά τις 16:00 τοπική ώρα».
Ωστόσο, λίγες ώρες αργότερα, η ΥΠΑ επανήλθε με πιο ουδέτερη ανακοίνωση, μετατρέποντας τις «μαζικές παρεμβολές» σε «τεχνικό ζήτημα», που «κατά τις αρχικές ενδείξεις» οφείλεται σε τηλεπικοινωνιακές υποδομές, χωρίς αναφορές σε δολιοφθορά ή σαμποτάζ:
«Οι συχνότητες και τα συστήματα τηλεφωνικών γραμμών επιχειρησιακής επικοινωνίας επανήλθαν σε πλήρη λειτουργία από τις 17:00 τοπική ώρα… Οι γενεσιουργιές αιτίες του τεχνικού προβλήματος… τελούν υπό ενδελεχή διερεύνηση από τους Ηλεκτρονικούς Μηχανικούς της ΥΠΑ… Η ΥΠΑ συνεργάζεται στενά με τον φορέα επικοινωνιών ΟΤΕ για την πλήρη τεκμηρίωση του περιστατικού και τη λήψη μέτρων πρόληψης».
Την αντιφατικότητα ενίσχυσαν και δηλώσεις από την πλευρά της ΕΕΤΤ και του ΟΤΕ, που άφησαν να εννοηθεί ότι τα συστήματά τους λειτουργούσαν κανονικά και δεν επιβεβαιώνουν το σενάριο παρεμβολών. Σενάρια για κυβερνοεπίθεση ή υβριδική ενέργεια παραμένουν στον αέρα χωρίς επιβεβαίωση, ενώ η κυβέρνηση αποφεύγει να μιλήσει για «σαμποτάζ», αποδίδοντας το περιστατικό σε πιθανές τεχνικές αδυναμίες του συστήματος.
Ο πρόεδρος της Εθνικής Αρχής Κυβερνοασφάλειας, Μιχάλης Μπλέτσας, υπογράμμισε ότι η δολιοφθορά, αρχικά θεωρούμενη ως βασική υπόθεση, φαίνεται να αμφισβητείται. Το κρίσιμο ερώτημα παραμένει: ποια ήταν η αιτία του «θορύβου» στις ραδιοσυχνότητες που οδήγησε στο μπλακ άουτ;
Ο προϊστάμενος της εισαγγελίας Αθηνών, Αριστείδης Κορέας, διέταξε κατεπείγουσα προκαταρκτική έρευνα, με το τμήμα ηλεκτρονικού εγκλήματος να εξετάζει αν τελέστηκε το αδίκημα των επικίνδυνων παρεμβολών στη συγκοινωνία αεροσκαφών και την προέλευση του προβλήματος στο FIR Αθηνών.
Καθώς αναμένονται τα αποτελέσματα της σημερινής ευρείας σύσκεψης, η μεγάλη ανησυχία παραμένει: αν ξανασυμβεί παρόμοιο γεγονός, θα έχουμε πραγματικά πιο ασφαλή συστήματα ή απλώς πιο προσεκτικά διατυπωμένες ανακοινώσεις;
