Η σύλληψη του προέδρου της Βενεζουέλας Νικολάς Μαδούρο και της συζύγου του στη μέση της νύχτας έδωσε αφορμή στον Ντόναλντ Τραμπ να παραχωρήσει συνέντευξη διθυραμβικών τόνων, επικαλούμενος το δόγμα “Donroe” (το Don εκ του Ντόναλντ), παραφράζοντας και διευρύνοντας το γνωστό δόγμα Monroe, που από τον 18ο αιώνα αποτελεί πυλώνα της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής. Όπως είπε: «Το όραμά μου είναι μια αμερικανική υπερδύναμη που δεν θα διστάζει να χρησιμοποιεί στρατιωτικά μέσα για να περιφρουρήσει τα του οίκου της». Λίγο αργότερα, το Στέιτ Ντιπάρτμεντ επιβεβαίωσε την αμερικανική γραμμή με post στο Χ: «Αυτό είναι το ΔΙΚΟ ΜΑΣ ημισφαίριο και ο πρόεδρος Τραμπ δεν θα επιτρέψει να απειληθεί η ασφάλειά μας».
Συνδυάζοντας αυτά με τα ιστορικά δεδομένα, προκύπτει ότι έχουμε να κάνουμε με φαινόμενο χωρίς προηγούμενο. Αν και οι ΗΠΑ στο παρελθόν επενέβησαν σε χώρες του δυτικού ημισφαιρίου, αντικαθιστώντας κυβερνήσεις με μαριονέτες, ή κατά την περίοδο του Ψυχρού Πολέμου επικαλούνταν την «κομμουνιστική απειλή», είναι η πρώτη φορά που ομολογείται ψυχρά πως η Βενεζουέλα θα διοικείται εν δυνάμει από την Ουάσινγκτον ως προτεκτοράτο. Επίσης, για πρώτη φορά γίνεται δημόσια αναγνώριση ότι η επιχείρηση στόχευε στην απόκτηση ελέγχου της πετρελαϊκής βιομηχανίας και των φυσικών πόρων μιας ανεξάρτητης χώρας. Τέτοια πράγματα μπορεί να συνέβαιναν συχνά, αλλά ποτέ δεν ανακοινωνόταν επίσημα.
Το μήνυμα προκαλεί ανησυχία, δείχνοντας ότι βρισκόμαστε σε νέα, αχαρτογράφητη εποχή, όπου το διεθνές δίκαιο κινδυνεύει να καταστεί «αφίσα σε φοιτητικό δωμάτιο», ενώ επί του πεδίου εγκαθίσταται το δίκαιο του ισχυρού. Η αλλαγή αφορά όχι μόνο το δυτικό ημισφαίριο, αλλά ολόκληρο τον πλανήτη, Ευρώπη και Ελλάδα συμπεριλαμβανομένων.
Ο Τραμπ απείλησε την Κολομβία, προειδοποίησε το Μεξικό ότι η κυβέρνηση «αναβάλλει» τη μάχη κατά των καρτέλ, και προέβλεψε την κατάρρευση της Κούβας. Για τη Γροιλανδία είπε: «Τη Γροιλανδία την χρειαζόμαστε για λόγους εθνικής ασφάλειας». Στην Κίνα, έστειλε μήνυμα ότι δεν πρέπει να επιχειρήσουν ό,τι κάνουν οι ΗΠΑ στην Ταϊβάν. Επεσήμανε επίσης ως μείζον ζήτημα τον τερματισμό του ρωσο-ουκρανικού πολέμου, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο αλλαγής συνόρων.
Η στάση μας είναι ξεκάθαρη: υπερασπιζόμαστε τον σεβασμό του διεθνούς δικαίου για λόγους αρχής και εθνικού συμφέροντος, χωρίς να στηρίζουμε δικτάτορες ούτε να αμφισβητούμε εκλεγμένους ηγέτες. Στο νέο γεωπολιτικό παιχνίδι, η Ευρώπη παραμένει ουραγός, αδύναμη και αμήχανη, αποδεχόμενη ακόμη και τη λεόντειο συμφωνία για τους δασμούς με τις ΗΠΑ. Παράλληλα, ο Τραμπ αναζητεί «νέα ταλέντα», αφήνοντας να εννοηθεί ότι οι τωρινοί ηγέτες «έχουν φάει τα ψωμιά τους».
Οι δηλώσεις για την «επιχείρηση Καράκας», όπως «Ανέπνευσαν οι πολίτες της Βενεζουέλας» και «τα θεσμικά θα τα μελετήσουμε σε βάθος χρόνου», είναι περίπου συγχρονισμένες, με μοναδική εξαίρεση τον Ισπανό πρωθυπουργό Πέδρο Σάντσεθ, ο οποίος δήλωσε: «Η Ισπανία δεν αναγνώρισε το καθεστώς Μαδούρο, αλλά δεν θα αναγνωρίσει και την επέμβαση των ΗΠΑ η οποία παραβιάζει τη διεθνή νομιμότητα».
Στην ελληνική περίπτωση, η περίπου ανεπιφύλακτη επιδοκιμασία του εγχειρήματος Τραμπ δεν έχει ουσιαστικό νόημα, καθώς η χώρα μας δεν διαθέτει την πολυτέλεια να αντιμετωπίζει κατά το δοκούν τη διεθνή νομιμότητα.
