Μετά τις μεγαλύτερες πανεθνικές διαδηλώσεις των τελευταίων ετών, οι δρόμοι του Ιράν σιώπησαν. Όχι λόγω εκτόνωσης, αλλά εξαιτίας της καταστολής. Κάτοικος της Τεχεράνης παρομοίασε την ατμόσφαιρα με τις ημέρες του Νορουζ, της ιρανικής Πρωτοχρονιάς, «μόνο που τώρα δεν υπάρχει ίχνος γιορτής. Μόνο μια ανησυχητική σιωπή». Η καθημερινότητα συνεχίζεται υπό τη σκιά αιματηρής καταστολής και με την πιθανότητα νέας στρατιωτικής αντιπαράθεσης με τις Ηνωμένες Πολιτείες να αιωρείται.
Τον επόμενο μήνα, η Ισλαμική Δημοκρατία συμπληρώνει 47 χρόνια από την επανάσταση που τη γέννησε. Παρά τις επαναστατικές εκδηλώσεις και τα οργανωμένα πλήθη, το κλίμα στους διαδρόμους της εξουσίας είναι τεταμένο. Το καθεστώς αντιμετωπίζει «τη σοβαρότερη απειλή για την επιβίωσή του». Η καταστολή του τελευταίου κύματος διαδηλώσεων δεν εξαφάνισε τα βαθύτερα κοινωνικά αίτια που οδήγησαν τον κόσμο στους δρόμους.
Η περασμένη Πέμπτη και Παρασκευή χαρακτηρίζονται ως κομβικές στιγμές για τη σύγχρονη ιρανική ιστορία. Οικονομικές διαμαρτυρίες στα παζάρια της Τεχεράνης μετατράπηκαν σε ανοιχτή αμφισβήτηση του καθεστώτος, με συνθήματα όπως «θάνατος στον δικτάτορα» και αιτήματα για πτώση της Ισλαμικής Δημοκρατίας. Για πρώτη φορά με τέτοια ένταση, κάποιοι μιλούσαν για επιστροφή του Ρεζά Παχλαβί.
Η βιαιότητα της καταστολής αποκαλύπτει ένα καθεστώς «πληγωμένο από τον πόλεμο του περασμένου καλοκαιριού με το Ισραήλ και τις ΗΠΑ», αποδυναμωμένο περιφερειακά και χωρίς διάθεση συμβιβασμού. Το πρωτοφανές ψηφιακό μπλακάουτ απομόνωσε τη χώρα, ενώ πάνω από 2.400 νεκροί έχουν καταγραφεί, με τον πραγματικό αριθμό να παραμένει άγνωστος.
Οι απειλές του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ για πλήγματα υπενθυμίζουν ότι η πιθανότητα στρατιωτικής αναμέτρησης δεν έχει εξαλειφθεί, παρά τις πιέσεις από χώρες του Κόλπου για αποκλιμάκωση. Η διπλωματία ακούγεται πιο δυνατά, αλλά το ενδεχόμενο πλήγματος παραμένει «στο τραπέζι».
Εάν οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Τεχεράνη επιστρέψουν σε διαπραγματεύσεις, το Ιράν θα το κάνει «από τη χειρότερη δυνατή θέση». Οι προηγούμενοι βομβαρδισμοί προκάλεσαν σοβαρές ζημιές στις βασικές πυρηνικές εγκαταστάσεις και εξουδετέρωσαν τους περιφερειακούς συμμάχους. Παρά τα πλήγματα, το καθεστώς έχει δείξει σημαντική αντοχή, ενώ η υποχώρηση θα ισοδυναμούσε με πολιτική συνθηκολόγηση.
Η τελευταία εξέγερση αποκάλυψε τη ρήξη του κοινωνικού συμβολαίου μεταξύ κράτους και κοινωνίας. Το καθεστώς απέτυχε να προσφέρει ασφάλεια, ευημερία και ελευθερίες, και έδειξε έτοιμο να χρησιμοποιήσει βία για να επιβιώσει. Οι Ιρανοί θεωρούν ότι «τίποτα λιγότερο από ριζική αλλαγή δεν αρκεί», αλλά η οργανωμένη εσωτερική αντιπολίτευση έχει καταρρεύσει εδώ και χρόνια. Η πιθανή αλλαγή ίσως προκύψει από ρήγματα μέσα στο ίδιο το σύστημα εξουσίας και όχι από εξωτερικούς ή μεταρρυθμιστικούς φορείς.
Στα εξωτερικά μέτωπα, οι εξόριστες αντιπολιτευτικές δυνάμεις παραμένουν κατακερματισμένες. Ο Ρεζά Παχλαβί εμφανίζεται ως πιθανό σύμβολο, αλλά είναι διχαστική φιγούρα χωρίς σαφές σχέδιο αλλαγής που να μη στηρίζεται σε ξένη παρέμβαση. Η κοινωνία ζει στην αβεβαιότητα και στον φόβο ότι μια κατάρρευση του καθεστώτος θα μπορούσε να οδηγήσει σε διάλυση της χώρας.
Το πιθανότερο είναι ότι οι διαδηλώσεις θα επανέλθουν. Όπως και το 1979, η αλλαγή θα είναι αποτέλεσμα μακράς φθοράς και όχι στιγμιαία. Η γραμμή έχει ήδη ξεπεραστεί και «το σημείο χωρίς επιστροφή ίσως έχει φτάσει».
