Οι πρόσφατες τοποθετήσεις της Μαρίας Καρυστιανού για τις αμβλώσεις και ο χαρακτηρισμός τους ως ζητήματος που πρέπει να τεθεί σε «δημόσια διαβούλευση» προκάλεσαν έντονες αντιδράσεις και άνοιξαν εκ νέου τη συζήτηση γύρω από το ιδεολογικό της στίγμα. Για πολλούς, οι δηλώσεις αυτές λειτούργησαν ως σημείο καμπής, καθώς κατέστησαν σαφές ότι οι αντιλήψεις που εκφράζει δημοσίως απέχουν σημαντικά από εκείνες που θα ανέμενε κανείς από έναν προοδευτικό πολιτικό λόγο.
Η ίδια έχει επανειλημμένα υποστηρίξει ότι δεν αναγνωρίζει τον διαχωρισμό Αριστεράς και Δεξιάς, ωστόσο η στάση της στο ζήτημα των αμβλώσεων ανέδειξε ένα διαφορετικό πολιτικό και αξιακό υπόβαθρο. Το γεγονός ότι στο παρελθόν έχει δηλώσει ψηφοφόρος της ΝΔ, σε συνδυασμό με τις πολιτικές και κοινωνικές της αναφορές, καθιστά τις συγκεκριμένες δηλώσεις λιγότερο αιφνιδιαστικές απ’ όσο παρουσιάστηκαν αρχικά.
Στο πρότυπο Μελόνι και Τραμπ
Η προσέγγιση της κας Καρυστιανού στο θέμα των αμβλώσεων θυμίζει έντονα την τακτική της Ιταλίδας πρωθυπουργού Τζόρτζια Μελόνι. Παρότι στην Ιταλία η άμβλωση είναι νόμιμη από το 1978, η κυβέρνηση Μελόνι έχει υιοθετήσει μέτρα που δυσχεραίνουν ουσιαστικά την πρόσβαση των γυναικών στη διακοπή κύησης, χωρίς να αλλάζει τυπικά το νομικό πλαίσιο. Αντίστοιχα, στις ΗΠΑ, ο Ντόναλντ Τραμπ προχώρησε στην ακύρωση οδηγίας της περιόδου Μπάιντεν, που επέτρεπε επείγουσες αμβλώσεις για ιατρικούς λόγους ακόμη και σε πολιτείες με αυστηρούς περιορισμούς.
Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και η αποφυγή ξεκάθαρης πολιτικής τοποθέτησης από την κα Καρυστιανού σε διεθνή ζητήματα, όπως η υπόθεση της Γροιλανδίας. Παρότι ευχήθηκε «παγκόσμια ειρήνη», απέφυγε να καταδικάσει ευθέως απειλές κατά της κυριαρχίας μιας χώρας, επιλέγοντας να δηλώσει ότι θα συμβουλευτεί ειδικούς συνεργάτες.
Καμία πραγματική έκπληξη
Για όσους αυτοπροσδιορίζονται ως προοδευτικοί και είχαν επενδύσει πολιτικά ή συναισθηματικά στο πρόσωπό της, οι εξελίξεις αυτές δεν θα έπρεπε να αποτελούν έκπληξη. Η κα Καρυστιανού ουδέποτε απέκρυψε τις πεποιθήσεις της. Αντιθέτως, σε κάθε δημόσια παρέμβαση άφηνε σαφή ίχνη της κοσμοθεωρίας της, ιδιαίτερα όσον αφορά τη σχέση της με τη θρησκεία.
Σε συνέντευξή της στη Ζούγκλα, απαντώντας στο ερώτημα «Αν έπρεπε να διαλέξετε ανάμεσα σε τρία πράγματα, πατρίδα, θρησκεία, οικογένεια, ποιο θα διαλέγατε;», είχε δηλώσει:
«Είναι δύσκολο, γιατί στο δικό μου μυαλό είναι όλα ένα μαζί. Γιατί την οικογένεια θα την προστατεύσει η πατρίδα. Και η θρησκεία τα δένει όλα μαζί. Δεν μπορώ να τα ξεχωρίσω. Για μένα είναι ένας κύκλος, που το κάθε ένα συνδέεται με το άλλο και όλα μαζί κάνουν τον κύκλο της δύναμης. Αυτό που εάν το έχουμε, θα είμαστε ανίκητοι».
Πρόκειται για μια αντίληψη που ελάχιστα συνάδει με προοδευτικές αξίες και ταυτόχρονα συνδυάζει παραδοσιακά θρησκευτικά μοτίβα με αναφορές τύπου new age, όπως ο «κύκλος της δύναμης».
Θεός, πολιτική και προσωπική νομιμοποίηση
Τον Δεκέμβριο του 2025, σε συνέντευξή της στο TV100, η κα Καρυστιανού απάντησε σε ερώτηση σχετικά με το αν αισθάνεται τον Θεό δίπλα της και αν νιώθει επικοινωνία «μέσω του Θεού» με τη νεκρή κόρη της. Η απάντησή της ήταν:
«Πάρα πολύ. Γι’ αυτό και θεωρώ ότι είναι πολύ σύμφωνη με όλα αυτά που κάνω…».
Η αναφορά αυτή, ειπωμένη στο πλαίσιο συζήτησης για τον υπό διαμόρφωση πολιτικό της φορέα, συνδέει ευθέως την προσωπική της πίστη και το βίωμα της απώλειας με τις πολιτικές της επιλογές, προσδίδοντάς τους μια μορφή υπερβατικής νομιμοποίησης.
Η ηγουμένη, ο Αρχάγγελος και ο στενός κύκλος
Σε συνέντευξή της στον ΣΚΑΪ τον ίδιο μήνα, κλήθηκε να σχολιάσει δήλωση του Νίκου Καραχάλιου ότι συμβουλεύεται «μια ερημίτισσα γερόντισσα απ’ τη Συρία και μια νεαρή αστρολόγο». Η απάντησή της ήταν χαρακτηριστική:
«Θα πω ότι ο τρόπος με τον οποίο προσπαθώ να διαχειριστώ το πένθος μου και ότι πραγματικά πιστεύω ότι ο Αρχάγγελος στέκεται δίπλα μου και ότι η κόρη μου είναι δίπλα στον Αρχάγγελο είναι κάτι προσωπικό μου, με έχει βοηθήσει πάρα πολύ…».
Και συνέχισε λέγοντας ότι «Η Ηγουμένη, οι συνεργάτες μου, οι άνθρωποι που βρίσκονται δίπλα μου και με βοηθούνε σ’ όλο αυτό, προχωράμε όλοι μαζί».
Η παρουσία προσώπων όπως η Μαρία Γρατσία, δικηγόρος και πολιτεύτρια του κόμματος «Νίκη», στον στενό της κύκλο, ενισχύει την εικόνα ενός πολιτικού σχεδίου που κινείται ξεκάθαρα στο τρίπτυχο «Πατρίς-Θρησκεία-Οικογένεια».
Ο λόγος «ούτε δεξιά ούτε αριστερά» και η ακροδεξιά κανονικοποίηση
Το αφήγημα ότι δεν υπάρχει Δεξιά και Αριστερά και ότι το μόνο ζητούμενο είναι η «δικαιοσύνη» δεν αποτελεί πολιτική καινοτομία. Αντιθέτως, έχει χρησιμοποιηθεί επανειλημμένα από σχηματισμούς δεξιότερα της Δεξιάς, με χαρακτηριστικό παράδειγμα την Ελληνική Λύση του Κυριάκου Βελόπουλου και το σύνθημα «Ούτε δεξιά ούτε αριστερά».
Η στρατηγική αυτή επιδιώκει να απογυμνώσει κρίσιμα κοινωνικά ζητήματα από το ιδεολογικό τους περιεχόμενο, παρουσιάζοντάς τα ως ουδέτερες «απαιτήσεις της κοινωνίας». Στην περίπτωση της κας Καρυστιανού, ο στόχος δεν φαίνεται να είναι απλώς η ανατροπή συγκεκριμένων προσώπων, αλλά μια γενική και αόριστη «κάθαρση», έννοια που επικαλείται συχνά χωρίς σαφές πολιτικό περιεχόμενο.
Όταν όμως η ρητορική αυτή συνοδεύεται από θέσεις για τις αμβλώσεις, αναφορές στον Θεό, τον Αρχάγγελο και μια πολιτική ομάδα με ξεκάθαρο ιδεολογικό πρόσημο, το στίγμα γίνεται πλέον απολύτως διακριτό.
