ΟΠΕΚΕΠΕ: Τέλος το «πάρτι» – Μπαίνει φραγμός στο χρήμα

Αρχές και έλεγχοι ανεβάζουν στροφές. Παγώνουν λογαριασμοί, δεσμεύονται περιουσίες και κλειδώνουν δικογραφίες. Το μήνυμα είναι καθαρό. Επιστροφές και συνέπειες.

Δεν πρόκειται για μία ακόμα ιστορία που θα κάνει δύο γύρους στα πάνελ και μετά θα εξαφανιστεί. Η υπόθεση των αγροτικών επιδοτήσεων στον ΟΠΕΚΕΠΕ είναι από αυτές που καίνε, γιατί έχει τρία στοιχεία που δεν σηκώνουν ωραιοποίηση. Πρώτον, μιλάμε για ευρωπαϊκό χρήμα. Δεύτερον, μιλάμε για μηχανισμό πληρωμών που όφειλε να είναι αλεξίσφαιρος. Τρίτον, βλέπουμε κινήσεις που δείχνουν ότι το κράτος σταματά να παριστάνει τον θεατή και αρχίζει να πατά φρένο με τρόπο που πονά. Δεσμεύσεις περιουσιακών στοιχείων, πάγωμα λογαριασμών και δικαστικές διαδικασίες δεν είναι απλές διαρροές. Είναι πραγματική πίεση.

Η ουσία είναι μία. Για χρόνια υπήρχε η αίσθηση ότι, σε ένα κομμάτι του συστήματος, οι επιδοτήσεις έτρεχαν σαν αυτόματο ταμείο. Κάποιοι φέρονται να δήλωναν στοιχεία που δεν ανταποκρίνονταν στην πραγματικότητα και να εισέπρατταν χρήματα που δεν δικαιούνταν. Και όταν ο έλεγχος ερχόταν αργά, το χρήμα είχε ήδη φύγει, είχε ήδη «τακτοποιηθεί», είχε ήδη χαθεί το ίχνος. Αυτό το μοντέλο είναι που σπάει τώρα.

Οι Αρχές κινούνται σε επίπεδο που δεν αφήνει περιθώριο για χαμόγελα και υπεκφυγές. Όταν δεσμεύεται περιουσία και παγώνουν λογαριασμοί, το μήνυμα είναι ξεκάθαρο. Δεν θα υπάρξει χρόνος για μεταβιβάσεις, για εξαφανίσεις, για «μαγικά». Όποιος ελέγχεται, θα το νιώσει πρώτα στο πορτοφόλι και μετά στην αίθουσα.

Παράλληλα, προχωρούν διαδικασίες που κλειδώνουν υποθέσεις και οδηγούν σε επιστροφές χρημάτων, όπου αυτό κρίνεται αναγκαίο. Το ότι η υπόθεση μπαίνει σε τέτοια ράγα δείχνει πως δεν μιλάμε για θεωρίες. Μιλάμε για δικογραφίες που ωριμάζουν. Και όσο ωριμάζουν, τόσο λιγότερο χωρά το «δεν ήξερα» και το «έτσι μου το είπαν».

Αν το δεις ψυχρά, το σκάνδαλο δεν είναι μόνο το ποιος πήρε. Είναι το πώς πέρασε. Για να περνά κάτι τέτοιο, χρειάζεται κενό ελέγχου, ανοχές, δυσλειτουργία ή και κάλυψη. Δεν αρκεί να ψάχνεις μόνο εκείνους που φέρονται να εισέπραξαν. Πρέπει να ξεκαθαρίσει και το ποιοι άνοιγαν πόρτες, ποιοι έκλειναν μάτια, ποιοι υπέγραφαν χωρίς να ελέγχουν, ποιοι έκαναν πως δεν βλέπουν, για να μη χαλάσει η «ροή».

Το δημόσιο συμφέρον δεν είναι να βρεθούν μερικοί αποδιοπομπαίοι τράγοι, για να κλείσει το θέμα. Το δημόσιο συμφέρον είναι να τελειώνει το μοτίβο. Να μην υπάρχει ξανά χώρος για δηλώσεις λάστιχο και πληρωμές χωρίς ουσιαστική διασταύρωση.

Επειδή το χρήμα είναι ευρωπαϊκό, η υπόθεση δεν μένει μέσα στα σύνορα. Όταν οι ευρωπαϊκοί θεσμοί μπαίνουν στο κάδρο, δεν λειτουργούν με τη λογική «θα δούμε». Λειτουργούν με λογική ελέγχου, παραδειγματισμού και προστασίας των κονδυλίων. Αυτό, πρακτικά, σημαίνει ότι αν η χώρα δεν καθαρίσει το τοπίο, θα το πληρώσουν όλοι. Όχι οι «πονηροί». Οι κανονικοί παραγωγοί που περιμένουν ενισχύσεις, η αγορά που θέλει σταθερότητα, το κράτος που δεν αντέχει άλλο μια εικόνα διαρροής σε ευρωπαϊκά ταμεία.

Η ενσωμάτωση του μηχανισμού σε δομή με κουλτούρα ελέγχου δεν είναι λεπτομέρεια. Είναι πολιτική επιλογή και επιχειρησιακό reset. Σημαίνει περισσότερες διασταυρώσεις, λιγότερα παραθυράκια, πιο αυστηρή ροή πριν από την πληρωμή. Σημαίνει ότι οι ενισχύσεις δεν αντιμετωπίζονται ως «δώρο», αλλά ως δημόσιο χρήμα που πρέπει να πιάνει τόπο και να καταλήγει σε πραγματικούς δικαιούχους.

Όταν κάποιοι φέρονται να παίζουν με επιδοτήσεις, ο λογαριασμός δεν μένει σε αυτούς. Τον πληρώνει ο τίμιος αγρότης, που τον κοιτάνε όλοι με καχυποψία. Τον πληρώνουν οι συνεπείς, που περιμένουν πληρωμές και βλέπουν καθυστερήσεις, γιατί το σύστημα πρέπει να καθαρίσει. Τον πληρώνει η χώρα, που εμφανίζεται να μην μπορεί να προστατεύσει τα ταμεία της.

Τι πρέπει να γίνει τώρα. Πρώτο, να προχωρήσουν οι έρευνες μέχρι τέλους, χωρίς εκπτώσεις και χωρίς «γνωστούς αγνώστους». Δεύτερο, να επιστραφούν ποσά, όπου αποδειχθεί ότι εισπράχθηκαν παρανόμως, και να υπάρξουν συνέπειες. Τρίτο, να θωρακιστεί το σύστημα, ώστε να μη χρειαστεί ποτέ ξανά να τρέχουμε πίσω από το χρήμα, αφού έχει ήδη φύγει. Τέταρτο, να ειπωθεί καθαρά ότι όποιος λειτούργησε σε βάρος του δημοσίου συμφέροντος, είτε ως ωφελημένος είτε ως κρίκος του μηχανισμού, θα λογοδοτήσει.

Η χώρα δεν έχει ανάγκη από άλλες «ιστορίες». Έχει ανάγκη από ένα πράγμα. Να τελειώνει η νοοτροπία ότι τα ευρωπαϊκά κονδύλια είναι λάφυρο. Είναι εργαλείο ανάπτυξης. Και όποιος το έκανε εργαλείο απάτης, δεν δικαιούται κατανόηση. Μόνο έλεγχο, απόδοση ευθυνών και καθαρό σύστημα από εδώ και πέρα.

Η υπόθεση βρίσκεται υπό διερεύνηση από τις αρμόδιες αρχές. Η αναφορά γίνεται με δημοσιογραφικούς όρους και με τη δέουσα επιφύλαξη, έως την οριστική κρίση της Δικαιοσύνης.