Σημαντικές εξελίξεις στο γεωπολιτικό πεδίο της Αρκτικής ανακοίνωσε ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ, μετά τη συνάντησή του με τον γενικό γραμματέα του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ στο Νταβός. Όπως έκανε γνωστό, οι Ηνωμένες Πολιτείες και οι Ευρωπαίοι σύμμαχοι κατέληξαν σε ένα κοινό στρατηγικό πλαίσιο συνεργασίας που αφορά τη Γροιλανδία και συνολικά την Αρκτική ζώνη.
Σύμφωνα με τον Τραμπ, το πλαίσιο αυτό περιλαμβάνει την από κοινού ανάπτυξη της αντιπυραυλικής ασπίδας «Χρυσός Θόλος», αλλά και τη συνεργασία για την αξιοποίηση των ορυκτών πόρων της Γροιλανδίας, μιας περιοχής που αποκτά ολοένα και μεγαλύτερη σημασία για τη διεθνή ισορροπία ισχύος.
Λίγες ώρες μετά τη συνάντησή του με τον Μαρκ Ρούτε, ο Αμερικανός πρόεδρος ανέφερε μέσω του Truth Social ότι υπάρχει συμφωνία σε ένα πλαίσιο για μελλοντική συνολική διευθέτηση, η οποία αφορά «τη Γροιλανδία και, στην πραγματικότητα, ολόκληρη την Αρκτική περιοχή». Όπως σημείωσε, εφόσον η συμφωνία ολοκληρωθεί, «θα είναι εξαιρετικά επωφελής για τις Ηνωμένες Πολιτείες και για όλα τα κράτη-μέλη του ΝΑΤΟ».
Στο ίδιο μήνυμα, ο Τραμπ αποκάλυψε ότι στο πλαίσιο αυτής της κατανόησης δεν θα τεθούν τελικά σε εφαρμογή οι δασμοί που είχαν προγραμματιστεί για την 1η Φεβρουαρίου, μια εξέλιξη που συνέβαλε στη βελτίωση του κλίματος στις διεθνείς αγορές.
Μιλώντας στο CNBC, ο πρόεδρος των ΗΠΑ υποστήριξε ότι η συμφωνία προορίζεται να έχει μακροχρόνιο χαρακτήρα και να ισχύσει «για πάντα», επεκτεινόμενη σε όλη την Αρκτική. Όπως εξήγησε, η συνεργασία θα αφορά τομείς όπως η άμυνα, η ενέργεια και η οικονομία, με τους Ευρωπαίους συμμάχους να διαδραματίζουν ενεργό ρόλο τόσο στην κατασκευή του συστήματος «Χρυσός Θόλος» όσο και στην εξόρυξη των φυσικών πόρων της Γροιλανδίας.
«Θα συμμετάσχουν στο πρόγραμμα “Χρυσός Θόλος” και στην εξόρυξη ορυκτών, ακριβώς όπως και εμείς», δήλωσε χαρακτηριστικά, αναγνωρίζοντας πάντως ότι η διαδικασία είναι «λίγο περίπλοκη», εκφράζοντας ταυτόχρονα την ικανοποίησή του για την πρόοδο που έχει επιτευχθεί.
Ο Τραμπ διευκρίνισε ότι βρίσκονται σε εξέλιξη επιπλέον διαπραγματεύσεις για τον τρόπο με τον οποίο θα συνδεθεί το πρόγραμμα «Χρυσός Θόλος» με τη Γροιλανδία. Όπως ανέφερε, περισσότερες λεπτομέρειες θα δοθούν στη δημοσιότητα όσο προχωρούν οι συνομιλίες. Την ευθύνη των διαπραγματεύσεων έχουν, σύμφωνα με τον ίδιο, ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, ο υπουργός Εξωτερικών, ο ειδικός απεσταλμένος και άλλα κυβερνητικά στελέχη, τα οποία θα λογοδοτούν απευθείας στον πρόεδρο.
Σε δηλώσεις του στους δημοσιογράφους στο Νταβός, ο Τραμπ επανέλαβε ότι «η συμφωνία θα παρουσιαστεί σχετικά σύντομα», τονίζοντας πως «είναι ακόμη σε εξέλιξη, αλλά αρκετά προχωρημένη και μας δίνει όλα όσα χρειαζόμασταν».
Η προοπτική της συμφωνίας αναμένεται να προκαλέσει έντονες αντιδράσεις στη Δανία, η οποία έχει την ευθύνη για τη Γροιλανδία, καθώς η ενισχυμένη παρουσία των ΗΠΑ και του ΝΑΤΟ στην περιοχή εγείρει ζητήματα κυριαρχίας. Ο Τραμπ, σχολιάζοντας τις επιφυλάξεις του Δανού υπουργού Εξωτερικών, ανέφερε ότι προτιμά τις απευθείας συζητήσεις αντί της ενημέρωσης από «δεύτερο χέρι».
Η κατασκευή του «Χρυσού Θόλου», που αποτελεί βασικό πυλώνα της αμερικανικής αντιπυραυλικής στρατηγικής, συνδέεται άμεσα με την προσπάθεια του ΝΑΤΟ να ενισχύσει τη θέση του στην Αρκτική. Η περιοχή αποκτά ολοένα και μεγαλύτερη σημασία λόγω της κλιματικής αλλαγής, της τήξης των πάγων και της αυξημένης στρατιωτικής δραστηριότητας της Ρωσίας. Η πρωτοβουλία Τραμπ Ρούτε στοχεύει στον έλεγχο και τη σταθεροποίηση της Αρκτικής μέσα από συνεργασίες που καλύπτουν τόσο την άμυνα όσο και την εκμετάλλευση των φυσικών πόρων.
Η ανακοίνωση είχε άμεσο θετικό αντίκτυπο στις αγορές, καθώς η αναστολή των δασμών που είχαν προγραμματιστεί για την 1η Φεβρουαρίου ενίσχυσε το επενδυτικό κλίμα. Την ίδια στιγμή, παραμένει ανοιχτό το πώς θα διαμορφωθούν οι σχέσεις με τη Δανία και ποια θα είναι η στάση άλλων διεθνών παικτών, κυρίως της Ρωσίας, η οποία θεωρεί την Αρκτική ζωτικής σημασίας για τα στρατηγικά της συμφέροντα.
