Αναθέσεις, δαπάνες και «εξωστρέφεια»: ο πολίτης πληρώνει και ζητά καθαρή εικόνα
Ο πολίτης πληρώνει. Και το ερώτημα είναι πρακτικό: τα χρήματά μου πηγαίνουν εκεί που πρέπει; Γιατί η καθημερινότητα δεν σηκώνει άλλα παραμύθια. Κίνηση, καύσιμα, χαμένος χρόνος, έλλειψη στάθμευσης, δρόμοι και σήμανση που σε βάζουν σε περιπέτειες. Και την ίδια ώρα, κλήσεις και πρόστιμα παντού, με τον κόσμο να νιώθει ότι οι υποδομές έμειναν πίσω, αλλά η τιμωρία είναι μπροστά.
Εδώ κρίνεται η Τοπική Αυτοδιοίκηση. Όχι στις φωτογραφίες. Στο αποτέλεσμα.
Ποιος κάνει τι
Δήμοι: καθημερινότητα, κοινωνικές υπηρεσίες, καθαριότητα, φωτισμός, μικρά έργα γειτονιάς.
Περιφέρειες: μεγάλα έργα, οδικά δίκτυα, πολιτική προστασία, χρηματοδοτήσεις και έργα κλίμακας.
Και οι δύο κρίνονται στο ίδιο τεστ: τι πληρώνει ο πολίτης και τι παίρνει πίσω.
Έργα ουσίας ή «εύκολα» έργα
Να το πούμε σωστά: δεν είναι όλα «βιτρίνα». Έχουν γίνει και σοβαρές υποδομές και έργα που πιάνουν τόπο. Όμως υπάρχει μια τάση που δεν περνά απαρατήρητη: είναι στη μόδα τα «εύκολα» έργα. Παρεμβάσεις μικρής δυσκολίας, με περιορισμένο πραγματικό κόστος, που όταν φτάνουν στο χαρτί συχνά εμφανίζονται με τιμές που σηκώνουν ερωτήματα.
Δεν χρειάζεται καν να κάνεις μεγάλο ρεπορτάζ. Μια ματιά στη «Διαύγεια» αρκεί για να καταλάβεις γιατί ο κόσμος είναι καχύποπτος. Το πραγματικό πρόβλημα όμως είναι άλλο: ο πολίτης δεν μπορεί να ζει σαν ελεγκτής. Δεν γίνεται να ψάχνει κάθε μέρα αποφάσεις, αναρτήσεις και κωδικούς δαπανών. Έχει να δώσει μάχη με την καθημερινότητα, με την κίνηση, την ακρίβεια, τα καύσιμα, τους λογαριασμούς.
Άρα το ζητούμενο είναι απλό: διαφάνεια που να διαβάζεται και λογοδοσία που να βγαίνει με μια ματιά.
«Απευθείας αναθέσεις» και δαπάνες που δεν εξηγούνται
Η μεγαλύτερη ζημιά δεν είναι μόνο το κόστος. Είναι το θολό τοπίο. Όταν ο πολίτης ακούει «απευθείας αναθέσεις» και βλέπει δαπάνες που δεν του βγάζουν νόημα, η εμπιστοσύνη χάνεται.
Ναι, μπορεί να είναι τυπικά νόμιμο. Αλλά όταν η ενημέρωση είναι θολή ή θαμμένη στα ψιλά, η υποψία φουντώνει. Και σε ορισμένες περιπτώσεις, η εικόνα «βγάζει μάτι».
Η «εξωστρέφεια» που πρέπει να αποδεικνύεται
Υπάρχει κι ένα θέμα που «τσιτώνει» τον πολίτη: τα έξοδα «εξωστρέφειας». «Ταξίδια», «διαμονές», «γεύματα», «εκδηλώσεις». Μπορεί να είναι θεσμικά επιτρεπτά. Μπορεί να έχουν στόχο. Αλλά όταν τα δημοτικά τέλη ανεβαίνουν και η καθημερινότητα δεν βελτιώνεται, ο πολίτης το εισπράττει αλλιώς: ότι κάποιοι «γυρνάνε» και ο λογαριασμός «γράφεται» στο σπίτι του.
Το κρίσιμο ερώτημα είναι ένα: τι γυρνάει πίσω; Πόσα από όλα αυτά μεταφράζονται σε μετρήσιμο όφελος για τον δημότη, σε έργο, σε υπηρεσία, σε λύση; Γιατί αλλιώς η «εξωστρέφεια» μένει λέξη και η καχυποψία μεγαλώνει.
Νότιο Αιγαίο
Ακούγεται ότι υπάρχει πρόθεση να ξανανοίξει κύκλος χρηματοδότησης πολλών εκατομμυρίων για «πράσινο» έργο με οικιακούς κομποστοποιητές στο Νότιο Αιγαίο. Το ερώτημα είναι γιατί κόστισε τόσα πολλά εκατομμύρια και αν η κρατική επένδυση, απορροφώντας σημαντικούς πόρους ΕΣΠΑ, άξιζε τελικά ή όχι. Η συνέχεια θα δείξει.
«Τελείωσαν τα ψέματα»
Οι αιρετοί μπαίνουν στο μικροσκόπιο. Και μαζί τους μπαίνουν και οι υπηρεσιακοί, γιατί χωρίς υπηρεσίες και υπογραφές δεν κινείται τίποτα. Αυτό που ζητάει ο πολίτης είναι συγκεκριμένο: καθαρή τεκμηρίωση, καθαρό κόστος, παραδοτέα, χρονοδιάγραμμα, αποτέλεσμα.
Καμία «διευκόλυνση» που να μυρίζει εξυπηρέτηση. Καμία ανάθεση χωρίς πλήρη εικόνα. Καμία πληρωμή χωρίς παραδοτέα. Και κυρίως, καμία ανοχή σε πρακτικές που κάνουν τον πολίτη να νιώθει ότι πληρώνει τους λίγους.
Για την Περιφέρεια Αττικής ακόμη δεν έχουμε ακτινογραφήσει τα πεπραγμένα. Ευελπιστούμε ότι τα πράγματα έχουν αλλάξει προς το καλύτερο, συγκριτικά με την «όχι και τόσο καλή διαχείριση» της προηγούμενης διοίκησης…
