Μετά από εξαντλητικές διαπραγματεύσεις που διήρκεσαν έξι ώρες, το υπουργείο Πολιτισμού ήρθε σε συμφωνία με τον Βέλγο συλλέκτη Τιμ Ντε Κράνε για την απόκτηση 262 φωτογραφιών ντοκουμέντων που απαθανατίζουν την εκτέλεση των 200 πατριωτών στην Καισαριανή, καθώς και άλλες στιγμές της γερμανικής κατοχής.
Το επόμενο βήμα για την επίσημη επιστροφή των πολύτιμων τεκμηρίων στην Ελλάδα είναι η επικύρωση της συμφωνίας, μια διαδικασία που αναμένεται να ολοκληρωθεί εντός των επόμενων εβδομάδων, καθώς απαιτείται η διευθέτηση νομικών ζητημάτων και αιτημάτων και από τις δύο πλευρές.
Η διαδικασία για την απόκτηση του αρχείου ξεκίνησε ουσιαστικά μετά τη μακροσκοπική εξέταση που επιβεβαίωσε την αυθεντικότητά του. Σύμφωνα με την ανακοίνωση του υπουργείου Πολιτισμού, έμπειρα στελέχη και ανεξάρτητοι εμπειρογνώμονες πιστοποίησαν το υλικό, οδηγώντας στην υπογραφή προσυμφώνου και στην άμεση απόσυρση της συλλογής από τον διαδικτυακό τόπο δημοπρασιών.
Η συνάντηση της ελληνικής αντιπροσωπείας με τον συλλέκτη πραγματοποιήθηκε στο Δημαρχείο του Έβεργκεμ, κατόπιν επιθυμίας του ιδίου να διασφαλίσει τα προσωπικά του δεδομένα. Ο Τιμ Ντε Κράνε, ιδιοκτήτης της συλλογής Χόιερ, δήλωσε ικανοποιημένος και ανακουφισμένος για την έκβαση των συζητήσεων, αποφεύγοντας να προβεί σε περαιτέρω δηλώσεις μέχρι την οριστική τακτοποίηση του θέματος.
Η υπόθεση είχε πυροδοτηθεί όταν έγινε γνωστό ότι οι σπάνιες αυτές φωτογραφίες είχαν αναρτηθεί προς πώληση στο eBay από τον Βέλγο συλλέκτη. Η δημοσιοποίηση προκάλεσε πολιτικές αντιδράσεις και κινητοποίησε άμεσα το υπουργείο Πολιτισμού, με τον συλλέκτη τελικά να αποσύρει τη δημοπρασία. Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης είχε ανακοινώσει ότι η διαδικασία απόκτησης θα δρομολογηθεί υπό την προϋπόθεση απόδειξης της αυθεντικότητας του υλικού.
Παράλληλες ενέργειες για το ζήτημα πραγματοποίησαν ο πρόεδρος της Βουλής Νικήτας Κακλαμάνης και η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη. Η κυρία Μενδώνη διευκρίνισε ότι το ιστορικό φωτογραφικό αρχείο, μόλις περιέλθει στην κατοχή του ελληνικού Δημοσίου, θα παραχωρηθεί στη Βουλή των Ελλήνων.
Ο κ. Κακλαμάνης, αναφερόμενος στην επιτυχή έκβαση, χαρακτήρισε ιδιαίτερα εύστοχη την ενέργεια του υπουργείου Πολιτισμού να χαρακτηρίσει τις φωτογραφίες ως πολιτιστικό μνημείο. Όπως εξήγησε, η συγκεκριμένη κίνηση αποδείχθηκε καθοριστική, καθώς η πλατφόρμα του eBay δεσμεύεται από κανονισμούς που απαγορεύουν τη δημοπράτηση τεκμηρίων που μπορούν να στοιχειοθετήσουν εγκλήματα πολέμου των ναζί. Από το ηλεκτρονικό παζάρι στην εθνική κληρονομιά: Η συμφωνία για τις φωτογραφίες της Καισαριανής
Ύστερα από μαραθώνιες διαπραγματεύσεις διάρκειας έξι ωρών, το υπουργείο Πολιτισμού κατέληξε σε συμφωνία με τον Βέλγο συλλέκτη που είχε στην κατοχή του 262 φωτογραφικά ντοκουμέντα από την εκτέλεση των 200 αγωνιστών στην Καισαριανή και άλλες στιγμές της Κατοχής. Απομένει η επικύρωση της συμφωνίας, μια διαδικασία που υπολογίζεται να ολοκληρωθεί εντός των επόμενων εβδομάδων, ρυθμίζοντας τις τελευταίες νομικές λεπτομέρειες και αιτήματα των δύο πλευρών.
Η επίσημη διαδικασία για την απόκτηση των φωτογραφιών τέθηκε σε τροχιά υλοποίησης μετά τη μακροσκοπική εξέταση που πιστοποίησε τη γνησιότητά τους. Σύμφωνα με σχετική ανακοίνωση του υπουργείου Πολιτισμού, η εξέταση διενεργήθηκε από έμπειρα στελέχη του και ανεξάρτητους εμπειρογνώμονες, οι οποίοι επιβεβαίωσαν την αυθεντικότητα του συνόλου του υλικού. Ακολούθως, υπεγράφη προσύμφωνο μεταξύ του υπουργείου και του συλλέκτη, με αποτέλεσμα η συλλογή να αποσυρθεί άμεσα από τη δημοπρασία στο διαδίκτυο.
Ο Βέλγος συλλέκτης, από την πλευρά του, εξέφρασε την ικανοποίηση και την ανακούφισή του για την ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων, δηλώνοντας χαρούμενος, χωρίς ωστόσο να προβεί σε περαιτέρω σχόλια μέχρι την οριστική διευθέτηση του ζητήματος.
Το θέμα είχε προκύψει όταν έγινε γνωστό ότι τα ιστορικά ντοκουμέντα, που απαθανατίζουν τη στιγμή της εκτέλεσης των 200 Ελλήνων αντιστασιακών, είχαν τεθεί προς πώληση σε γνωστή διαδικτυακή πλατφόρμα. Η είδηση προκάλεσε πολιτικές αντιδράσεις και την άμεση κινητοποίηση του υπουργείου Πολιτισμού, οδηγώντας τον πωλητή στην απόφαση να ακυρώσει τη δημοπρασία.
Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης είχε προαναγγείλει την κίνηση του υπουργείου για την απόκτηση των φωτογραφιών, θέτοντας ως προϋπόθεση την απόδειξη της γνησιότητάς τους από τον κάτοχο. Παράλληλες ενέργειες για το ζήτημα πραγματοποιήθηκαν και από τον πρόεδρο της Βουλής Νικήτα Κακλαμάνη με την υπουργό Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη. Η κυρία Μενδώνη διευκρίνισε ότι το πολύτιμο φωτογραφικό αρχείο, μόλις περιέλθει στο ελληνικό Δημόσιο, θα παραχωρηθεί στη Βουλή των Ελλήνων.
Αξίζει να σημειωθεί ότι ο κ. Κακλαμάνης είχε αναφερθεί στην ύπαρξη περισσότερων φωτογραφιών, χαρακτηρίζοντας παράλληλα στρατηγική κίνηση την απόφαση του υπουργείου Πολιτισμού να κηρύξει τις φωτογραφίες πολιτιστικό μνημείο. Όπως τόνισε, η πλατφόρμα μέσω της οποίας ο συλλέκτης είχε επιχειρήσει να τις δημοπρατήσει δεσμεύεται να μην επιτρέπει την πώληση τεκμηρίων που μπορούν να θεωρηθούν αποδεικτικά στοιχεία ναζιστικών εγκλημάτων πολέμου.
