Έντονη ανησυχία επικρατεί στο Μεξικό μετά τον θάνατο του βαρόνου ναρκωτικών Νεμέσιο Οσεγκέρα Θερβάντες, γνωστού ως «Ελ Μέντσο», ηγέτη του καρτέλ «Νέα Γενιά του Χαλίσκο» (CJNG). Οι αρχές εκτιμούν ότι η «αποκεφάλιση» της οργάνωσης ενδέχεται να πυροδοτήσει νέο κύκλο βίας, καθώς πρόκειται για ένα από τα πιο ισχυρά και σκληρά καρτέλ της χώρας.
Ήδη, ένοπλες ομάδες που συνδέονται με το καρτέλ έχουν προχωρήσει σε αποκλεισμούς δρόμων σε μεγάλες πόλεις, καίγοντας οχήματα και στήνοντας οδοφράγματα, ενώ σημειώνονται σποραδικές συγκρούσεις με τις δυνάμεις ασφαλείας.
Οι προειδοποιήσεις των αναλυτών
Ο ειδικός σε θέματα οργανωμένου εγκλήματος Στίβεν Ντάντλεϊ επισημαίνει ότι, παρά τις κινήσεις επίδειξης ισχύος, το καρτέλ δεν έχει ακόμη προχωρήσει σε ευθεία επίθεση εναντίον «σκληρών στόχων», όπως στρατιωτικές εγκαταστάσεις ή αστυνομικά τμήματα.
Όπως ανέφερε, οι μέχρι στιγμής ενέργειες φαίνεται να σχετίζονται περισσότερο με την πρόκληση φόβου και τη διατήρηση ελέγχου σε συγκεκριμένες περιοχές, παρά με μια ολομέτωπη σύγκρουση. Ωστόσο, προειδοποιεί ότι η πραγματική αντίδραση της οργάνωσης ίσως δεν έχει ακόμη εκδηλωθεί.
Αναλυτές δεν αποκλείουν το ενδεχόμενο το καρτέλ να επιλέξει μια στρατηγική «ναρκοτρομοκρατίας», με επιθέσεις κατά κρατικών στόχων, θυμίζοντας τη βία που είχε βιώσει η Κολομβία τη δεκαετία του 1990.
Το κενό εξουσίας
Ο «Ελ Μέντσο» θεωρούνταν απόλυτος κυρίαρχος της οργάνωσης. Το μεγάλο ερώτημα πλέον είναι ποιος θα αναλάβει την ηγεσία. Σε αντίστοιχες περιπτώσεις στο παρελθόν, η εξόντωση αρχηγών καρτέλ οδήγησε σε εσωτερικές διασπάσεις και αιματηρές συγκρούσεις για τον έλεγχο των δικτύων διακίνησης.
Το CJNG έχει παρουσία σε τουλάχιστον 20 από τις 32 πολιτείες του Μεξικού και δραστηριοποιείται σχεδόν σε όλες τις Ηνωμένες Πολιτείες, ενώ διατηρεί διεθνές δίκτυο. Η απώλεια του ηγέτη του ενδέχεται να έχει συνέπειες πέρα από τα σύνορα της χώρας.
Αποκλεισμοί και φόβος στους πολίτες
Η ένταση οδήγησε στο κλείσιμο σχολείων και καταστημάτων σε μεγάλες πόλεις. Χώρες όπως οι ΗΠΑ και η Βρετανία κάλεσαν τους υπηκόους τους να παραμείνουν σε ασφαλείς χώρους.
Περισσότεροι από 1.000 άνθρωποι εγκλωβίστηκαν στον ζωολογικό κήπο της Γκουανταλαχάρα, όπου παρέμειναν όλη τη νύχτα για λόγους ασφαλείας. Κάτοικοι σχημάτισαν ουρές σε φαρμακεία και καταστήματα για προμήθειες, ενώ οι δημόσιες συγκοινωνίες ανεστάλησαν σε αρκετές περιοχές.
Ποιος ήταν ο «Ελ Μέντσο»
Ο Οσεγκέρα Θερβάντες, 59 ετών, καταγόταν από τη Μιτσοακάν και είχε εμπλακεί με το οργανωμένο έγκλημα εδώ και τρεις δεκαετίες. Το 2009 ίδρυσε το καρτέλ «Νέα Γενιά του Χαλίσκο», το οποίο εξελίχθηκε σε μία από τις ταχύτερα αναπτυσσόμενες εγκληματικές οργανώσεις της χώρας, με δραστηριότητα στη διακίνηση κοκαΐνης, μεθαμφεταμίνης και φεντανύλης.
Η οργάνωση έγινε γνωστή για τη βαριά στρατιωτική της ισχύ, τη χρήση drones και αυτοσχέδιων εκρηκτικών μηχανισμών, αλλά και για επιθέσεις κατά των δυνάμεων ασφαλείας, όπως η κατάρριψη στρατιωτικού ελικοπτέρου το 2015.
Πώς σκοτώθηκε
Ο «Ελ Μέντσο» σκοτώθηκε κατά τη διάρκεια μεγάλης επιχείρησης του στρατού και της Εθνικής Φρουράς στο νότιο τμήμα της πολιτείας Χαλίσκο. Σύμφωνα με τις αρχές, τραυματίστηκε σε ανταλλαγή πυρών και υπέκυψε κατά τη μεταφορά του.
Στην επιχείρηση κατασχέθηκαν βαρέα όπλα, μεταξύ των οποίων εκτοξευτές ρουκετών.
Διεθνείς προεκτάσεις
Ο θάνατός του ενδέχεται να ενισχύσει τη συνεργασία Μεξικού – ΗΠΑ στην καταπολέμηση των καρτέλ, καθώς ο ίδιος αντιμετώπιζε σοβαρές κατηγορίες στις Ηνωμένες Πολιτείες, όπου είχε επικηρυχθεί με αμοιβή 15 εκατομμυρίων δολαρίων.
Παρά την επιτυχία των αρχών, το ερώτημα που κυριαρχεί είναι αν η εξόντωση του ηγέτη θα αποδυναμώσει το καρτέλ ή αν θα ανοίξει τον δρόμο για μια ακόμη πιο βίαιη και απρόβλεπτη φάση στο ήδη αιματηρό σκηνικό του Μεξικού.
