Για χρόνια, ο πρόεδρος της Γενική Συνομοσπονδία Εργατών Ελλάδας, Γιάννης Παναγόπουλος, παρουσιαζόταν ως ο άνθρωπος της πρώτης γραμμής. Ο συνδικαλιστής με τα «σκισμένα πουκάμισα», ο διαρκώς αγωνιζόμενος, η φωνή των εργαζομένων απέναντι σε κάθε μορφή πίεσης. Η εικόνα ήταν καθαρή, σχεδόν συμβολική.
Σήμερα όμως η εικόνα αυτή συγκρούεται με μια βαριά πραγματικότητα: η Αρχή για την Καταπολέμηση της Νομιμοποίησης Εσόδων από Εγκληματικές Δραστηριότητες προχώρησε σε δέσμευση περιουσιακών στοιχείων του, στο πλαίσιο έρευνας που αφορά διαχείριση κονδυλίων προγραμμάτων κατάρτισης και πιθανή οικονομική κακοδιαχείριση. Η διαδικασία βρίσκεται σε εξέλιξη και η τελική κρίση ανήκει αποκλειστικά στη Δικαιοσύνη. Όμως το πολιτικό και ηθικό ερώτημα δεν περιμένει δικαστική απόφαση.
Όταν ένας άνθρωπος που οικοδόμησε δημόσια ταυτότητα πάνω στη λιτότητα του αγώνα και στη ρητορική της υπεράσπισης των αδυνάτων βρίσκεται στο επίκεντρο οικονομικής διερεύνησης, τότε το ζήτημα δεν είναι προσωπικό. Είναι θεσμικό. Διότι ο συνδικαλισμός δεν είναι ατομική υπόθεση· είναι συλλογική εμπιστοσύνη. Οι εργαζόμενοι που παλεύουν με μισθούς που δεν φτάνουν μέχρι το τέλος του μήνα δεν αντέχουν την παραμικρή υπόνοια ότι εκείνοι που τους εκπροσωπούν μπορεί να διαχειρίζονται εκατομμύρια χωρίς απόλυτη διαφάνεια. Το χάσμα ανάμεσα στο «σκισμένο πουκάμισο» και στους δεσμευμένους λογαριασμούς είναι πολιτικά εκρηκτικό.
Ο συνδικαλισμός δεν είναι επάγγελμα καριέρας δεκαετιών. Δεν είναι μηχανισμός διαχείρισης προγραμμάτων. Δεν είναι κύκλος προσώπων που εναλλάσσονται μεταξύ εξουσίας και θεσμικής προστασίας. Είναι ηθική ευθύνη απέναντι στον εργαζόμενο που δεν έχει φωνή. Ακόμη κι αν η έρευνα καταλήξει σε διαφορετικά συμπεράσματα, η ζημιά στην αξιοπιστία έχει ήδη προκληθεί.
Διότι η κοινωνία δεν κρίνει μόνο με βάση τις δικαστικές αποφάσεις· κρίνει με βάση τη συνοχή λόγων και πράξεων. Και όταν ο συνδικαλισμός αρχίζει να συζητείται με όρους «δέσμευσης», «πορίσματος» και «οικονομικών ροών», τότε δεν πρόκειται απλώς για μια προσωπική υπόθεση. Πρόκειται για κρίση ταυτότητας ενός θεσμού που όφειλε να βρίσκεται υπεράνω κάθε σκιάς.
