Το πρόσφατο τμηματικό κλείσιμο της Αττικής Οδού για εργασίες στη σήραγγα Λιοσίων, μετά την αποκόλληση επιχρισμάτων που έπεφταν στο οδόστρωμα, έφερε ξανά στο προσκήνιο ένα κρίσιμο ερώτημα: σε τι κατάσταση βρίσκονται οι γέφυρες της Αττικής; Από τη μία πλευρά, υπήρξε γκρίνια για τις έκτακτες κυκλοφοριακές ρυθμίσεις. Από την άλλη, όμως, η πραγματικότητα είναι πιο σκληρή: από πολλές γέφυρες της Αττικής περνάμε με κομμένη την ανάσα, αναρωτώμενοι πότε θα συμβεί το κακό.
Οι «ύποπτες» εικόνες που δεν καθησυχάζουν Η αυτοψία έστω και οπτική σε κεντρικές γέφυρες δημιουργεί εύλογες ανησυχίες. Η γέφυρα της Λεωφόρος Ποσειδώνος στο Φαληρικό Δέλτα, η γέφυρα Βρυούλων στη Νέα Φιλαδέλφεια κάτω από την οποία διέρχεται ο αυτοκινητόδρομος του Κηφισού, αλλά και η γέφυρα της Λεωφόρου Βουλιαγμένης στο ύψος του Ελληνικού, είναι χαρακτηριστικές περιπτώσεις όπου η εξωτερική εικόνα δείχνει ότι απαιτείται άμεση συντήρηση. Ρηγματώσεις, αποσαθρωμένα σκυροδέματα, εκτεθειμένοι οπλισμοί, αποκολλήσεις επιχρισμάτων. Μπορεί η στατική επάρκεια να μην έχει ακόμη επηρεαστεί αυτό μόνο μια τεχνική έκθεση μπορεί να το αποδείξει όμως η εικόνα εγκατάλειψης δεν εμπνέει εμπιστοσύνη.
Πριν από περίπου δύο χρόνια τοποθετήθηκαν σε ορισμένες γέφυρες αισθητήρες για τη μέτρηση καταπονήσεων. Πρόκειται για θετική πρωτοβουλία, που συνάδει με τα σύγχρονα πρότυπα παρακολούθησης τεχνικών έργων. Όμως τα αποτελέσματα αυτών των μετρήσεων δεν έχουν κοινοποιηθεί. Υπάρχει επιδείνωση; Υπάρχουν σημεία που χρειάζονται ενίσχυση; Υπάρχουν όρια ασφαλείας που πλησιάζονται;
Η σιωπή δεν καθησυχάζει. Και όταν σε άλλες περιοχές, όπως πρόσφατα στη Νέα Ιωνία, σημειώνονται αποκολλήσεις τμημάτων από τεχνικά έργα, ο κίνδυνος παύει να είναι θεωρητικός. Η συντήρηση μιας γέφυρας δεν αφορά μόνο τη στατικότητα. Αφορά συνολικά την ασφάλεια της κυκλοφορίας:
• Κίνδυνος πτώσης υλικών στο οδόστρωμα.
• Διάβρωση οπλισμού από υγρασία και ρύπανση.
• Φθορά αρμών διαστολής.
• Προβλήματα απορροής υδάτων.
Απαιτείται τακτική, τεκμηριωμένη έκθεση αυτοψίας με υπογραφή αρμόδιου μηχανικού, όχι μόνο για τη φέρουσα ικανότητα αλλά και για τη συνολική επιχειρησιακή ασφάλεια του έργου. Με σαφές χρονοδιάγραμμα παρεμβάσεων και δημόσια λογοδοσία. Στην περίπτωση της Αττικής Οδού, ο ιδιωτικός φορέας διαχείρισης προχώρησε σε άμεσες ενέργειες, έστω και με κόστος στην κυκλοφορία. Το ανησυχητικό είναι ότι αντίστοιχη συστηματικότητα δεν παρατηρείται στις γέφυρες του οδικού δικτύου που συντηρούνται από το ελληνικό Δημόσιο. Περιμένουμε το συμβάν για να κινητοποιηθούμε;
Τα τεχνικά έργα δεν «καταρρέουν ξαφνικά». Προειδοποιούν. Με ρωγμές, με αποκολλήσεις, με μικρές βλάβες που γίνονται μεγάλες. Το ερώτημα δεν είναι αν υπάρχει σήμερα άμεσος κίνδυνος σε κάποια γέφυρα. Το ερώτημα είναι αν υπάρχει ολοκληρωμένο σύστημα επιθεώρησης, αξιολόγησης και ιεράρχησης παρεμβάσεων για όλες. Γιατί οι γέφυρες δεν είναι απλά υποδομές. Είναι κόμβοι ζωής, καθημερινής μετακίνησης, οικονομικής δραστηριότητας. Και η ασφάλειά τους δεν μπορεί να εξαρτάται από την τύχη ή από το αν «έτυχε» να γίνει μια αυτοψία.
Η πρόληψη κοστίζει λιγότερο από την αποκατάσταση. Και σίγουρα λιγότερο από ένα δυστύχημα.
