Τρία χρόνια μετά τη φονική σύγκρουση στα Τέμπη, καμία από τις ποινικές υποθέσεις που έχουν σχηματιστεί δεν έχει φτάσει σε στάδιο ικανό να δώσει σαφή εικόνα για το τι ακριβώς συνέβη και ποιοι φέρουν ποινική ευθύνη.
Το βράδυ της 28ης Φεβρουαρίου 2023 το Intercity 62 με 352 επιβάτες συγκρούστηκε μετωπικά με εμπορική αμαξοστοιχία στην κοιλάδα των Τεμπών. Ο απολογισμός ήταν 57 νεκροί και περισσότεροι από 150 τραυματίες, με τα περισσότερα θύματα να βρίσκονται στα δύο πρώτα βαγόνια. Η τραγωδία συγκλόνισε τη χώρα και εξακολουθεί να απασχολεί τη Δικαιοσύνη.
Συνολικά πέντε δικογραφίες εξετάζουν ενδεχόμενες ευθύνες πολιτικών προσώπων, υπηρεσιακών παραγόντων, στελεχών κρατικών οργανισμών και της Hellenic Train, χωρίς μέχρι στιγμής να έχει υπάρξει οριστική κρίση ούτε σε πρώτο βαθμό.
Η κύρια δίκη για τη σύγκρουση αναμένεται να ξεκινήσει στις 23 Μαρτίου στη Λάρισα, ενώπιον του Τριμελούς Εφετείου Κακουργημάτων. Ήδη έχουν οριστεί οι δικαστικοί και εισαγγελικοί λειτουργοί, έχουν επιδοθεί κατηγορητήρια στους 36 κατηγορούμενους και έχουν κινηθεί οι διαδικασίες για τη μετάφραση εγγράφων, ώστε να ενημερωθούν δύο Ιταλοί πρώην αξιωματούχοι της Hellenic Train στους οποίους αποδίδονται πλημμεληματικές πράξεις.
Στο εδώλιο θα καθίσουν, μεταξύ άλλων, ο σταθμάρχης Λάρισας που είχε βάρδια το μοιραίο βράδυ, δύο ακόμη σταθμάρχες, στελέχη του ΟΣΕ και της ΕΡΓΟΣΕ για τη μη ολοκλήρωση της σύμβασης 717, υπηρεσιακοί παράγοντες του Υπουργείου Υποδομών και πρώην επικεφαλής της Ρυθμιστικής Αρχής Σιδηροδρόμων. Τα αδικήματα που αποδίδονται κατά περίπτωση περιλαμβάνουν κακούργημα διατάραξης συγκοινωνιών και πλημμελήματα όπως ανθρωποκτονία από αμέλεια κατά συρροή, βαριά και απλή σωματική βλάβη από αμέλεια και παράβαση καθήκοντος.
Σοβαρά ερωτήματα έχουν διατυπωθεί και για την επάρκεια του χώρου διεξαγωγής της δίκης στη “Γαιόπολις”, στο πρώην συγκρότημα των ΤΕΙ στη Λάρισα. Παρά το συνολικό εμβαδό περίπου 400 τετραγωνικών μέτρων της κύριας και της βοηθητικής αίθουσας, εκτιμάται ότι ο χώρος δύσκολα θα καλύψει τις ανάγκες περισσότερων από 200 δικηγόρων, περίπου 150 μαρτύρων κατηγορίας, μαρτύρων υπεράσπισης, συγγενών θυμάτων και δημοσιογράφων, για τους οποίους προβλέπεται περιορισμένος χώρος.
Παράλληλα, προχωρά το σκέλος που αφορά τον πρώην υφυπουργό Χρήστο Τριαντόπουλο σχετικά με την υπόθεση “μπαζώματος” του χώρου της σύγκρουσης. Η δικογραφία έχει ολοκληρώσει το ανακριτικό της στάδιο και αναμένεται η εισαγγελική εισήγηση για το αν θα παραπεμφθεί σε δίκη για παράβαση καθήκοντος, μαζί με επτά ακόμη πρόσωπα, μεταξύ των οποίων ο τότε περιφερειάρχης Θεσσαλίας.
Σε εξέλιξη βρίσκεται και η έρευνα για πιθανές ευθύνες του πρώην υπουργού Μεταφορών Κώστα Αχ. Καραμανλή, μετά από καταθέσεις που ανέφεραν ότι η κατάσταση του σιδηροδρομικού δικτύου ήταν γνωστή στην πολιτική ηγεσία. Για τον Χρήστο Σπίρτζη οι σχετικές ευθύνες είχαν παραγραφεί, ενώ για τον Κώστα Αχ. Καραμανλή συγκροτήθηκε ειδικό δικαστικό συμβούλιο, με την ανάκριση να συνεχίζεται.
Ξεχωριστό κεφάλαιο αποτελεί η σύμβαση 717 για τη σηματοδότηση και την τηλεδιοίκηση. Έπειτα από έρευνα της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας, 39 άτομα παραπέμπονται σε δίκη για τις επανειλημμένες παρατάσεις του έργου και για αποζημίωση περίπου 3 εκατομμυρίων ευρώ προς την ανάδοχο κοινοπραξία. Οι κατηγορίες περιλαμβάνουν ηθική αυτουργία σε απάτη σχετική με επιχορηγήσεις, ψευδή βεβαίωση και απιστία, με την ποινική διερεύνηση να αφορά μόνο μη πολιτικά πρόσωπα.
Η μοναδική υπόθεση που εκδικάζεται ήδη αφορά τη μη παράδοση βιντεοληπτικού υλικού της εμπορικής αμαξοστοιχίας στον εφέτη ανακριτή. Στο Μονομελές Πλημμελειοδικείο Λάρισας δικάζονται ο τότε πρόεδρος και ο διευθύνων σύμβουλος του ΟΣΕ, καθώς και στέλεχος της εταιρείας ασφαλείας που είχε την ευθύνη της επιτήρησης. Οι κατηγορίες αφορούν, κατά περίπτωση, υπεξαγωγή εγγράφων κατ’ εξακολούθηση, απείθεια και ηθική αυτουργία.
Τέλος, ενώπιον του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Αθήνας πρόκειται να εκδικαστεί η υπόθεση δύο ελεγκτών της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας για παράβαση καθήκοντος σχετικά με το πόρισμα για τη σύμβαση 717. Η δίκη έχει ήδη αναβληθεί μία φορά, με το Ελληνικό Δημόσιο να καλείται να παρασταθεί προς υποστήριξη της κατηγορίας, την ώρα που το Νομικό Συμβούλιο του Κράτους έχει αναλάβει την υπεράσπιση των κατηγορουμένων.
Παρά το πλήθος των ερευνών και των διαδικασιών, η ουσιαστική αποτίμηση των ευθυνών για την τραγωδία των Τεμπών παραμένει ανοιχτή.