Η παρατεταμένη σύγκρουση στο Ιράν ανατρέπει κάθε αρχική πρόβλεψη για σύντομη κρίση και εξελίσσεται σε μια παγκόσμια ενεργειακή δίνη με βαριές οικονομικές επιπτώσεις. Από τη Νότια Ασία μέχρι την Ευρώπη, οι κοινωνίες δοκιμάζονται, την ώρα που σε άλλες πλευρές του πλανήτη καταγράφονται τεράστια κέρδη, δημιουργώντας ένα έντονο γεωπολιτικό παράδοξο.
Όταν ξέσπασαν οι πρώτες επιθέσεις στην Τεχεράνη στα τέλη Φεβρουαρίου, πολλοί πίστευαν ότι επρόκειτο για μια «χειρουργική επέμβαση» που θα τελείωνε γρήγορα. Ο Ντόναλντ Τραμπ είχε μιλήσει για επιχειρήσεις λίγων εβδομάδων. Ωστόσο, η πραγματικότητα διαψεύδει αυτές τις εκτιμήσεις, καθώς οι συγκρούσεις συνεχίζονται χωρίς ορατή έξοδο.
Παρά τα εκτεταμένα πλήγματα που δέχεται, το Ιράν αξιοποιεί ένα κρίσιμο πλεονέκτημα, την ενέργεια. Μεταφέρει την πίεση στις διεθνείς αγορές, επηρεάζοντας τις τιμές καυσίμων και ηλεκτρικής ενέργειας σε παγκόσμιο επίπεδο, σε έναν πόλεμο φθοράς που δοκιμάζει την αντοχή κοινωνιών και οικονομιών.
Στην Ευρώπη, η κατάσταση είναι πιο δύσκολη σε σχέση με την κρίση που ακολούθησε τον πόλεμο στην Ουκρανία, καθώς τα δημοσιονομικά περιθώρια έχουν περιοριστεί. Η άνοδος του κόστους επηρεάζει από τα καύσιμα μέχρι τα λιπάσματα, δεδομένου ότι σημαντικό ποσοστό της παγκόσμιας διακίνησής τους περνά από τα Στενά του Ορμούζ.
Αν όμως η Ευρώπη πιέζεται οικονομικά, η κατάσταση στη Νότια Ασία είναι ακόμη πιο δραματική. Στο Μπαγκλαντές, η ενεργειακή έλλειψη οδήγησε στο κλείσιμο πανεπιστημίων για εξοικονόμηση ρεύματος. Στο Πακιστάν εφαρμόζεται τετραήμερη εργασία και αναστολή λειτουργίας σχολείων, ενώ σε χώρες όπως οι Φιλιππίνες και η Ταϊλάνδη εφαρμόζονται εκτεταμένα μέτρα τηλεργασίας.
Η εικόνα στην Ινδία είναι ενδεικτική του βάθους της κρίσης. Σε μεγάλες πόλεις, τα εστιατόρια έχουν σταματήσει το τηγάνισμα λόγω κόστους αερίου, ενώ ακόμη και παραδοσιακές τελετές επηρεάζονται, με επιστροφή σε παλαιότερες μεθόδους καύσης εξαιτίας της έλλειψης καυσίμων.
Την ίδια στιγμή, αναδεικνύεται ένα έντονα αντιφατικό σκηνικό. Ενώ οι πολίτες σε πολλές χώρες αντιμετωπίζουν αυξανόμενα κόστη και ελλείψεις, μεγάλες ενεργειακές εταιρείες στις Ηνωμένες Πολιτείες, όπως η ExxonMobil και η Chevron, βλέπουν τα έσοδά τους να εκτοξεύονται χάρη στην άνοδο των τιμών του πετρελαίου.
Ακόμη πιο εντυπωσιακό είναι ότι και το ίδιο το Ιράν συνεχίζει να ενισχύει τα ταμεία του, αποκομίζοντας τεράστια έσοδα από εξαγωγές πετρελαίου, παρά τις κυρώσεις και τις πολεμικές πιέσεις. Η Ουάσιγκτον, αποφεύγοντας την πλήρη διακοπή των ιρανικών εξαγωγών, επιχειρεί να ισορροπήσει ανάμεσα στην πίεση προς την Τεχεράνη και στον κίνδυνο παγκόσμιας οικονομικής αποσταθεροποίησης.
Έτσι, διαμορφώνεται μια κρίση πολλαπλών ταχυτήτων, όπου άλλοι βυθίζονται σε περιορισμούς και ύφεση και άλλοι αποκομίζουν υπερκέρδη, με την παγκόσμια ενεργειακή αγορά να βρίσκεται σε μια από τις πιο εύθραυστες φάσεις της τελευταίας δεκαετίας.
