Οι συμβάσεις που αφορούν έργα οδοποιίας, όπως οι διαγραμμίσεις οδών, μεταξύ του αναδόχου και του αρμόδιου φορέα συντήρησης Δήμου ή Περιφέρειας περιλαμβάνουν συγκεκριμένες τεχνικές προδιαγραφές υλικών, όπως αυτές ορίζονται από τις Εθνικές Τεχνικές Προδιαγραφές (ΕΤΕΠ) και τα ευρωπαϊκά πρότυπα.
Οι προδιαγραφές αυτές καθορίζουν ποια υλικά μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την οριζόντια σήμανση, όπως ειδικές βαφές διαγράμμισης, θερμοπλαστικά ή ψυχροπλαστικά υλικά και ανακλαστικά στοιχεία, τα οποία πρέπει να πληρούν συγκεκριμένα κριτήρια αντοχής και ορατότητας. Αυτό σημαίνει ότι ο πολίτης πληρώνει μέσα από τις συμβάσεις δημοσίων έργων υλικά πιστοποιημένα και κατάλληλα για την συγκεκριμένη χρήση, τα οποία συχνά έχουν υψηλότερο κόστος ακριβώς επειδή πληρούν αυστηρές προδιαγραφές ανθεκτικότητας, συγκολλητικότητας και αντανακλαστικότητας.
Αν όμως ο ανάδοχος χρησιμοποιήσει υλικά που δεν πληρούν αυτές τις προδιαγραφές και τα οποία προφανώς έχουν πολύ χαμηλότερο κόστος τότε δημιουργείται ένα σημαντικό περιθώριο οικονομικού οφέλους. Μια τέτοια πρακτική δεν αποτελεί απλώς κακοτεχνία αλλά μπορεί να συνιστά παράνομη πρακτική και προφανή διασπάθιση δημόσιου χρήματος. Ενδεικτική είναι η περίπτωση της διασταύρωσης Σάκη Καράγιωργα και Αγίου Νικολάου στη Γλυφάδα, όπου υπάρχουν καταγγελίες και ενδείξεις ότι στη διάβαση πεζών που κατασκευάστηκε πρόσφατα ενδέχεται να μην χρησιμοποιήθηκαν τα κατάλληλα υλικά διαγράμμισης.
Σύμφωνα με τις ενδείξεις της συσκευασίας του προϊόντος που χρησιμοποιήθηκε, υπάρχει η πιθανότητα να εφαρμόστηκε απλό ακρυλικό χρώμα οικονομικού τύπου, αντί για ειδικό χρώμα οδικών διαγραμμίσεων. Πρόκειται για υλικό που μπορεί να είναι κατάλληλο για βαφές επιφανειών ή εσωτερικών χώρων, αλλά όχι για χρήση σε οδόστρωμα με καθημερινή κυκλοφορία. Παράλληλα, σε άλλες περιπτώσεις παρατηρείται ένα διαφορετικό αλλά εξίσου προβληματικό φαινόμενο. Σε ορισμένες περιοχές, κυρίως έξω από σχολεία, κατασκευάζονται νέες διαβάσεις πεζών με εντελώς διαφορετικά χρώματα και σχέδια, τα οποία δεν προβλέπονται από τη νομοθεσία.
Συχνά οι παρεμβάσεις αυτές γίνονται στο πλαίσιο δωρεών, εθελοντικών δράσεων ή πρωτοβουλιών εταιρειών που δεν διαθέτουν την απαραίτητη αρμοδιότητα, τεχνογνωσία ή εμπειρία για έργα οδικής σήμανσης. Παρότι μπορεί να είναι καλαίσθητες ή εντυπωσιακές σε επίπεδο σχεδιασμού, η νομοθεσία είναι σαφής: οι διαβάσεις πεζών πρέπει να έχουν λευκό χρώμα και συγκεκριμένες διαστάσεις, ενώ τρισδιάστατα σχέδια, μολύβια ή άλλα διακοσμητικά μοτίβα απαγορεύονται ρητά, καθώς μπορούν να δημιουργήσουν σύγχυση στους οδηγούς και να επηρεάσουν την οδική ασφάλεια.
Ο έλεγχος τέτοιων έργων μπορεί και πρέπει να γίνεται σε πολλαπλά επίπεδα. Αρχικά από την αρμόδια υπηρεσία κατά την εφαρμογή των εργασιών, με έλεγχο των υλικών που χρησιμοποιούνται. Στη συνέχεια, με τεχνικές μετρήσεις μέσω ειδικών οργάνων που ελέγχουν την αντανακλαστικότητα και την ποιότητα της διαγράμμισης, όπως προβλέπουν τα σχετικά ευρωπαϊκά πρότυπα.
Παράλληλα, τον ποιοτικό έλεγχο οφείλει να πραγματοποιεί η επιτροπή παραλαβής του έργου, ο αρμόδιος φορέας συντήρησης του οδικού δικτύου, αλλά και όταν υπάρχουν ενδείξεις παρατυπιών η Επιτροπή Δημοσιονομικού Ελέγχου. Ιδιαίτερα σε έργα που σχετίζονται άμεσα με την οδική ασφάλεια και την προσβασιμότητα, όπως οι διαβάσεις πεζών, ο έλεγχος της ποιότητας των υλικών είναι κρίσιμος.
Δεν είναι τυχαίο ότι σε μεγάλο μέρος του οδικού δικτύου της Αττικής πολλές διαβάσεις πεζών έχουν σχεδόν εξαφανιστεί, γεγονός που αναδεικνύει ένα πρόβλημα που δεν είναι μόνο τεχνικό, αλλά και βαθιά ζήτημα δημόσιας ασφάλειας.
