Στο τραπέζι θέτει η κυβέρνηση την καθιέρωση ασυμβίβαστου μεταξύ της ιδιότητας του υπουργού και του βουλευτή, με αφορμή τις εξελίξεις γύρω από την υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ και στο πλαίσιο της ευρύτερης συζήτησης για συνταγματικές αλλαγές.
Η πρόταση προβλέπει ότι όταν ένας εκλεγμένος βουλευτής αναλαμβάνει υπουργικά καθήκοντα, θα αντικαθίσταται στη Βουλή από τον πρώτο επιλαχόντα της ίδιας εκλογικής περιφέρειας για όσο διάστημα συμμετέχει στο υπουργικό συμβούλιο. Παράλληλα, στόχος είναι να ενισχυθεί θεσμικά ο ρόλος του βουλευτή και να υπάρξει πιο καθαρός διαχωρισμός ανάμεσα στη νομοθετική και την εκτελεστική εξουσία.
Ο πρωθυπουργός τόνισε τη σημασία της πρωτοβουλίας αυτής, επισημαίνοντας ότι αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης προσπάθειας για βαθύτερες μεταρρυθμίσεις στη λειτουργία του κράτους. Όπως ανέφερε, «Έχουμε φτάσει, νομίζω, σε ένα σημείο καμπής. Ως Πρωθυπουργός, λοιπόν, αλλά και ως Πρόεδρος ενός κόμματος που εγγυάται τη σταθερότητα και την ασφάλεια, οφείλω να αξιολογήσω τη συγκυρία, όχι μόνο ως δίδαγμα μιας αρνητικής εμπειρίας αλλά και ως μία νέα αφετηρία μάχης με το «βαθύ κράτος». Με πρώτη τη δική μου παράταξη να γίνεται δύναμη ρήξης με τα κακώς κείμενα και να αναμετριέται, με ειλικρίνεια και γενναιότητα, με τις δικές της αδυναμίες».
Στο ίδιο πλαίσιο πρόσθεσε: «Έτσι, θα εισηγηθώ προς συζήτηση στον δημόσιο διάλογο μια νέα δέσμη θεσμικών τομών, πέραν των προτάσεών μας για τη Συνταγματική Αναθεώρηση. Ανάμεσά τους, το ασυμβίβαστο Υπουργού και Βουλευτή, με αντικατάσταση του Υπουργού στη Βουλή από τον πρώτο επιλαχόντα για όσο συμμετέχει στο Υπουργικό Συμβούλιο, και με ταυτόχρονη αναβάθμιση του ρόλου του Βουλευτή».
Οι αλλαγές αυτές τοποθετούνται χρονικά μετά τις εθνικές εκλογές του 2027, καθώς απαιτείται προηγουμένως αναθεώρηση του Συντάγματος και ευρεία πολιτική συναίνεση. Όπως σημείωσε ο πρωθυπουργός, πρόκειται για μια διαδικασία που θα βασιστεί σε εκτενή δημόσια συζήτηση και συμμετοχή της κοινωνίας, εκφράζοντας παράλληλα την πεποίθηση ότι οι πολίτες θα στηρίξουν την προσπάθεια εκσυγχρονισμού της δημόσιας ζωής.
«Βαδίζοντας προς το ορόσημο του 2030 και τους δύο αιώνες από την ίδρυση του νεοελληνικού κράτους, καλούμαστε να αναμετρηθούμε με όλες εκείνες τις διαχρονικές παθογένειες που δεν ξεριζώσαμε ακόμα. Και παρά τις δυσκολίες, παρά τις αντιδράσεις, είμαι σίγουρος ότι Ελληνίδες και οι Έλληνες θα στηρίξουν αυτή την προσπάθεια. Προσπάθεια εκσυγχρονισμού και αναβάθμισης της δημόσιας ζωής».
Στη συζήτηση έχει τεθεί και το ενδεχόμενο μείωσης του συνολικού αριθμού των βουλευτών, ώστε να αποφευχθεί η αύξηση των κοινοβουλευτικών θέσεων που θα προκύψουν από την προσωρινή αντικατάσταση υπουργών από επιλαχόντες. Κυβερνητικές πηγές επισημαίνουν ότι η πρόταση βασίζεται στο γαλλικό μοντέλο, όπου προβλέπεται αναστολή της βουλευτικής ιδιότητας για όσο διάστημα κάποιος ασκεί κυβερνητικά καθήκοντα.
Όπως διευκρινίζεται, όλες οι σκέψεις βρίσκονται ακόμη σε στάδιο διαμόρφωσης και θα αποτελέσουν αντικείμενο δημόσιου διαλόγου μαζί με άλλες θεσμικές παρεμβάσεις που σχετίζονται με τη λειτουργία του κράτους και την αντιμετώπιση παθογενειών του πολιτικού συστήματος.
